Ticâniyye tarikatının alimlerinin düşünce ürünü ve Sahel'de Arap dili ve kültürünün geliştirilmesindeki rolü

Abstract

Batı Afrika bölgesindeki Sufi tarikatları, liderleri sayesinde İslam'ın ve onun temellerinin yerleşmesine, İslam Arap kültürünün yayılmasına, sömürgeciliğe ve Hıristiyanlaşmaya karşı durmaya büyük katkı sağlamıştır. Bölgede yayılan tasavvuf tarikatları arasında, ortaya çıkışından bu yana Batı Afrika ve dünyanın diğer bölgelerine İslam'ın mesajını ulaştırmak amacıyla yoğun çaba gösteren Ticaniye tarikatı da yer almaktadır. Ticâniyye tarikatı basit temel ilkeleri ile öne çıkmıştır. Sömürgecilikle mücadele etmekle beraber bölgede eşsiz ve güçlü bir İslami imparatorluğu kurmaya başarmışlardır. Bu noktadan hareketle çalışmamız, tanımlayıcı ve tarihsel yöntemi uygulanarak Ticâniyye tarikatının Arap dili ve kültürünün Batı Afrika'ya yayılmasındaki etkin rolüne ışık tutmayı amaçlamaktadır. Ticâniyye tarikatının öne çıkan tasavvuf faaliyetleri ve yapıcı siyasi hareketleriyle Batı Afrika medeniyetinin ve kültürünün kimliğini şekillendiren modellerden biri olduğunu belirtilmelidir. Bu tarikat, Arapçayı öğrenilmesinden sonra cehaletin ortadan kaldırılması ve İslam dinin kurallarını yaymak amacıyla din eğitimine özen göstermiştir. Aynı zamanda toplumun inşasında, kötü gelenek ve göreneklerin ortadan kaldırılmasında, doğru İslam inancının temel ve ilkelerinin atılmasında, İslam kültürünün ve Arap dilinin yayılmasında önemli rol oynayan bir grup âlimin yer aldığı bir İslam toplumu oluşturmayı da başardılar.