ORTADOĞU VE BALKANLAR’DA ETNİK VE DİNSEL ÇATIŞMALAR (LÜBNAN VE BOSNA-HERSEK ÖRNEĞİ)

Abstract

Osmanlı Devletinin, uzun yıllar boyunca yönetimi altında bulunan bölgelerde, göreli bir istikrarve barış ortamının yaşandığını iddia etmek mümkündür. Bu durum Osmanlı yöneticilerinin yönetimialtında bulunan bölgelerde millet sistemini hayata geçirmiş olmaları ile yakından ilişkilidir. Farklı dil,din ve etnik özelliklere sahip Osmanlı toplumunu bir arada tutmanın yolu dönemin koşulları gereğidinsel özelliklerce belirlenen cemaat yapılarının oluşturulması ile mümkün olmuştur. Ayrıca Osmanlıyöneticileri, Balkanlar ve Ortadoğu olarak bilinen yerlerdeki idari yapıları tesis ederken yereltoplumsal özellikleri göz önünde bulundurmuş ve buna uygun biçimde denge siyasetini izlemişlerdir.Ne varki, 19.yy’dan itibaren Avrupa’da ortaya çıkan düşünce akımları Osmanlı toplumunu oluşturancemaatlerin ilgisini çekmiş ve geleneksel hale gelmiş olan toplumsal dokuyu büyük ölçüde sarsmıştır.Özellikle ulusçuluk düşüncesinin ilk başlarda gayrımüslim cemaatler daha sonra Müslümanlararasında yayılması sonucunda söz konusu bölgelerde etnik ve dinsel çatışmaların yoğunluğuartmıştır. Çalışmada, Osmanlı Devletinin yıkılmasından sonra Balkanlar (Bosna-Hersek) veOrtadoğu’da (Lübnan) kurulan iki farklı devlette yaşanan etnik ve dinsel çatışmalar ele alınmıştır.Konu ile ilgili olarak hem literatür incelemesi yapılmış hem de saha çalışmaları esnasında gerçekleşengözlemlere yer verilmiştir.