Sanatçının Yaratımından Açılan Farklı Sahneler: Aristoteles’ten Platon’a “Tragedya” Ekseninde Bir Geri Dönüş

Abstract

Bu çalışma, Aristoteles ve Platon özelinde, “poi?sis” fiilinin iki farklı tarzda kavramsallaştırmasından doğan yapıca uzlaşmaz iki “tragedya” anlayışını irdeleme amacı taşımaktadır. Bunun için, Peri Poi?tik?s Tekhn?s ile Politeia metinleri yol gösterici olarak seçilmiştir. Tartışmamızı “mim?sis” bağlamına yerleştirerek, bir yandan “poi?sis” etkinliğine diğer yandan ise “poi?sis” etkinliğinin gerçekleştiricisi olan “poi?t?s”e yönelip, bu kavramların bahsedilen iki filozofun “sanat” ve “felsefe” kavrayışlarındaki yerini açmayı deniyoruz. Bu denemeyi ise tragedya bağlamında karşımıza çıkan fâil, fiil, münfâil hâl ve seyirci mefhumları üzerinden derinleştirmeye çalışıyoruz. Böylece, sunduğumuz eleştirel değerlendirmelerden hareketle, aslında Aristoteles’in değil, fakat Platon’un “sanat”ın bir “tekhn? (ustalık)” ve “poi?tik? (yaratıcılık)” olarak asıl anlamını yakalamış olabileceğine dair bir ipucu bırakıyoruz.