Sosyal Medyadan Hareketle Türkçede Formülsel Kalıp İfadeler: ‘Snowclone’ ve ‘Muzip İma’ Örnekleri

Abstract

Türkçenin söz hazinesinin dikkate değer bir parçasını teşkil eden kalıp ifadeler, sözlü yahut yazılı iletişimesnasında kendilerine sıklıkla başvurulan dil unsurlarıdır. Belli bir bağlama sahip olmaları bu türden kalıpifadelerin en belirgin niteliğidir. Bunlardan; atasözleri, deyimler, ikilemeler vb. hakkında çok sayıda bilimsel araştırma yapılmıştır. 2004 yılında bir gazetecilik terimi olarak isimlendirilmiş “snowclone”lar hakkında ise Türkçede kapsamlı bir çalışma henüz ortaya konmamıştır. “Snowclone”lar formülsel klişe ifadelerdir ve belli kalıpların yeni bağlamlar doğrultusunda kullanılmalarıyla ortaya çıkarılırlar. Bununla birlikte,“snowclone”larla diğer formülsel kalıp ifadeleri birbirinden ayırmak gerekir. Zwicky’nin de belirttiği gibiFormülsel “muzip ima” olarak adlandırılan ve bir kalıp ifadenin “snowclonelaşma” aşamalarının tümünütamamlayamamış biçimini temsil eden ifadeler “snowclone”lardan ayrı olarak ele alınmalıdır. “Snowclone” terimi, her ne kadar bir gazetecilik terimi olarak ortaya çıktıysa da formülsel “muzip ima”larla birlikteinternet memlerinde kendine yeni, işlek bir mecra bulmuştur. Bu çalışmada, “snowclone” teriminin açımlanması denenmiş ve “snowclone”larla birlikte birtakım formülsel “muzip ima”ların Türkçedeki kullanımları sosyal medyadan hareketle örneklendirilmeye çalışılmıştır.