Ermeni-Kıpçak Dilinin Tarihî Evreleri

Abstract

Ürkçe, Orhun yazıtlarından günümüze değin pek çok farklı alfabeyle yazıya geçirilmiştir. Bu alfabelerden biri de bugün sadece Ermeniler tarafından ve sadece Ermenice için kullanılan, ama geçmişte hem Osmanlı Ermenilerinin meydana getirdiği Türkçe eserlerde hem de onlardan daha önce Batı Ukrayna’daki Ermeni (ve Tatar?) cemaati tarafından meydana getirilen Kıpçakça eserlerde kullanılan Ermeni alfabesidir. XVI-XVII. yüzyıl arasında yaklaşık 150 yıllık bir zaman zarfında bir yazı dili olarak kullanılan Ermeni harfli Kıpçakça; bu yazı dilini kullanan halkın etnik kimliği, dilin meydana gelişi, yükselişi ve ölümü noktasında, söz konusu makalenin basıldığı 1983’te olduğu gibi hâlen dahi pek çok belirsizliği ve tartışmayı ihtiva etmektedir. Ermeni harfli Kıpçakçayı vücuda getirenlerin etnik kimliğiyle ilgili Gerard Clauson’ın 1971 yılında kaleme aldığı yazı ve ondan birkaç yıl sonra Aleksendr Garkavets tarafından yazılan yazılar bu sahada yankı uyandırmış, onlarla hemfikir olmayan Yaroslav Daşkeviç bunlara cevap mahiyetinde bir karşıt görüş makalesi yazarak bu yazı dilinin doğuşu, yükselişi ve düşüşüne ilişkin farklı bilgiler paylaşmış ve alternatif düşünceler ileri sürmüştür.