Hadîs metinlerinin tedvîn ve tasnîfinde önemli bir yere sahip olan “er- Rihle fî Talebi’l-hadîs”in rolü üzerine bir değerlendirme

Abstract

Hz. Muhammed (s.a.s), güvenirliğinin bir göstergesi olan “Emîn” vasfıyla tesmiye edilmiştir. Sahâbe-i Kirâm, hayatlarının tertip ve tanziminde büyük rolü olan ve Hz. Peygamberin doğruluk ve güvenirliğinin belgeleri mesâbesindeki söz, fiil ve takrîrlerinin hem muhafazası hem de gelecek nesillere intikâl ettirilmesi için yazmaya gayret sarf etmişlerdir.Hz. Peygamber’e (s.a.s) âyetlerle hadislerin karışmasını engellemek için O, bazı sahâbîlerin hadis yazmalarına izin vermemiş ancak işittiklerini ezberleyemeyen ve hâfızasından şikâyet eden bir sahâbîye: “sağ elinden yardım iste” diyerek yazmasını tavsiye etmiştir. Bu da hadis kitâbetinin Hz. Peygamber döneminde başladığını göstermektedir. Hicri 2. Asrın sonlarında Emevî Halifesi Ömer b. Abdilazîz’in (ö. 101/720) talimatıyla hadislerin tedvîn edildiği, hicrî 3. asırda ise hadislerin tasnîf faaliyetinin başarılı bir şekilde yürütüldüğü bilinmektedir. Hz. Peygamberin vefatından sonra da Sahâbe-i Kirâm, bazı fetihlere katılmak, ilim tahsil etmek ve Hz. Peygamber’in hadislerini ilk ağızdan dinleyemek için Medine’den ayrılarak Mısır, Basra, Şâm, Kûfe, Bağdat gibi ilim merkezleri başta olmak üzere pek çok beldeye seyahat etmişlerdir. Hadis talebi için çıkılan yolculuklara bu Hadîs Usûlü ilminde “talebu’l-ilm” veya “talebu’l-hadis” denilmiştir. Bu çalışmada hadis talebi için çıkılan bu yolculukların önemi üzerinde durulmuştur.

Prophet Muhammad (p.b.u.h.) as an indication of his trustworthiness as the “Eminent”. After his prophethood, the word that played an important role in the arrangement of the lives of the companions and the documents of his accuracy and reliability, they endeavored to write for both the preservation of their actions and decrees and passage to future generations.In order to prevent the mixing of the verses sent down to The Prophet did not allow some companions to write hadiths but advised a companion who could not memorize what they learned and complain about his memory, saying:“Ask for help from his right hand”This is the inscription it shows that it started in the time of the Prophet. At the end of the 2nd century of the Islamic calendar.It is known that hadiths were taught by the instruction of Umayyad Caliph Omar b.Abdilaziz (d. 101/720) and the classification activities of hadiths were successfully carried out in the 3rd century of the Hijri.After the death of the Prophet, the companions participating in some conquests, learning science and in order to hear the hadiths of the Prophet firsthand, they left Madinah and traveled to many places, especially to centers of science such as Egypt, Basra, Damascus, Kufa and Baghdad. The journeys set out for the demand of hadith are called “taleb al-ilm” or “taleb al-hadith” in this Science of Hadith Method. In this study, the importance of these journeys for the demand of hadith is emphasized.