Bürokratik yapıda değişim işareti; Bakan yardımcılığı

Abstract

Bu çalışmanın amacı 3046 sayılı Kanunda yapılan değişiklikle Bakanlar Kurulunda ve Bakanlık Teşkilatlarının yapısında ortaya çıkan yeni durumu değerlendirmek ve özellikle “Bakana ve Bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesinde Bakana yardımcı olmak üzere görevlendirilecek olan Bakan Yardımcılarının” örgüt içindeki yerini, konumunu, fonksiyonlarını ve müsteşarlık makamı ile etkileşimlerini analiz etmektir. Çalışmada daha önce hazırlanan “Kamu Reformu Yasa Tasarısı” ile ortaya konulan hedefler ve yeni durum birlikte ele alınacak, ayrıca Bakan Yardımcılığı kurumunun bulunduğu bazı ülkelerin bakanlık teşkilat yapıları ve işleyişleri de mukayeseli olarak değerlendirilecektir. Bakanlar Kurulunun yapısında iktidarların farklı tasarruflarının olması alışılmamış bir durum değildir, ancak ilk defa bakanlık teşkilatlarında bakan ile müsteşar arasında bir makam ihdas edilmektedir. Buna gerekçe olarak da bürokrasinin halkla iletişim kurmadaki performans düşüklüğü gösterilmekte, hatta elindeki gücü kaybetmek istemeyen bürokratik bir oligarşiden söz edilmektedir. Yapılan açıklamalardan bakan yardımcısının bir “siyasi müsteşar” hüviyetinde olacağı anlaşılmaktadır. Müsteşarların idari işleri yapması beklenirken, bakan yardımcılarından halkla ve milletvekilleriyle iletişim kurmada hissedilen boşluğu doldurmaları ve bürokratik oligarşiyi kırmaları istenmektedir. Ancak merkezî idarenin aşırı büyüklüğü ve hiyerarşik kademe çokluğu gibi temel sorunlarını çözümlemeden sadece bakan yardımcılığının beklenilen neticeyi vermesi uzak bir ihtimal olarak görülmektedir.