Gelişimsel Yetersizliğe Sahip Çocuğu Olan Ebeveynlerde Depresyon, Anksiyete ve Stres: Örtük Profil Analizi

Abstract

Gelişimsel yetersizliği olan çocukların ebeveynleri bakım yükü, toplumsal damgalama ve sosyal yetersizlikler nedeniyle yüksek düzeyde depresyon, anksiyete ve stress yaşama eğilimindedir. Bu çalışma ebeveynlerin depresyon, anksiyete ve stress düzeylerine gore depresyon, anksiyete ve stress profillerini belirlemeyi ve ebeveyn cinsiyeti ile çocukların yetersizlik türünün bu profillere üyeliği yordayıp yordamadığını incelemeyi amaçlamıştır. Gelişimsel yetersizliğe sahip çocuğu olan 335 ebeveynin katılımıyla yürütülen çalışmada Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS)-21 ölçeği kullanılarak Örtük Profil Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda üç profil belirlenmiştir: Yüksek Düzey Sorun, Orta Düzey Sorun ve Düşük Düzey Sorun. Bulgular annelerin babalara kıyasla yüksek düzey profilinde olduğunu ayrıca otizm spectrum bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinin zihinsel yetersizlik tanılı çocukların ebeveynlerine kıyasla daha yüksek düzeyde sorun yaşadığını göstermiştir. Sonuçlar ebeveynlerin depresyon, anksiyete ve stress düzeylerinin homojen dağılmadığını ortaya koymakta ve müdahale programlarının bireysel risk düzeylerine gore farklılaştırılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda ebeveynlere yönelik hizmetler ve desteklerin toplumsal cinsiyet roller ve yetersizlik türünü dikkate alarak çok katmanlı destek modelleriyle gerçekleştirilmesinin önemli olduğu belirtilmektedir.