Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Bilgi Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi: Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), toplumun büyük bir kesimini ilgilendiren bir halk sorunu olup, bu hastalıkların yönetiminde toplumun CYBH yönünden bilgilendirilmesi ve bu bilgi- lerin değerlendirilmesi sağlığı koruyucu ve geliştirici uygulamalar açı- sından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Bilgi Ölçeği’nin (CYBHB-Ö) Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yön- temler: Araştırma metodolojik desende bir çalışmadır. Çalışmanın ve- rileri 2021-2022 eğitim öğretim yılında sağlık ile ilgili bölümlerde okuyan 488 öğrenciden web tabanlı uygulamalar (WhatsApp, Instag- ram, Facebook) aracılığı ile toplanmıştır. Katılımcılara katılımcı bilgi formu ve CYBHB-Ö uygulanmıştır. Bulgular: Ölçeğin Kaiser-Meyer- Olkin değeri 0,866 ile örneklem sayısı uygunluğu çok iyi aralıkta ol- duğu bulunmuştur. Uzmanlardan gelen görüşlerin değerlendirilmesi sonucunda kapsam geçerliği oranı 0,94 ve kapsam geçerlilik indeksi ise 0,97 saptanmıştır. Ölçeğin 25 madde ve 6 alt boyut birinci düzey faktöriyel yapısında elde dilen sonuçlar ile (?2 (258, N=488) p<0,000; ?2/serbestlik derecesi=1,712; ?2: 441,597; yaklaşık hataların ortalama karekökü=0,038; Karşılaştırmalı Uyum İndeksi=0,910; Uyum İyiliği İndeksi=0,934) iyi uyum sergilediği tespit edilmiştir. Ölçeğin toplam Cronbach alfa kat sayısı 0,843 ile yüksek güvenirlikte olduğu tespit edilmiştir. Spearman-Brown korelasyon değeri 0,828 ve Guttman Split- Half değeri 0,823 olarak hesaplanmış olup, bu değerler ölçeğin yarı gü- venirliği açısından yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bireylerin CYBH hakkında sahip oldukları bilgiyi ve farkındalığını de- ğerlendirmek için standart bir ölçme aracının psikometrik özelliklerinin incelenmesinde, Türk kültürüne göre geçerli ve güvenilir bulunmuştur. Ölçek sağlık profesyonellerinin CYBH bilgi düzeyleri ile ilgili çalış- malarda kullanılabilir.