Öğretmenlerin hayat boyu öğrenme kültürü ve öğrenme çevikliği ile ilgili değişkenlerin incelenmesi

Abstract

Toplumda yaşanan hızlı değişim ve dijitalleşme süreci bireylerin sadece bilgi edinmeyi değil aynı zamanda öğrenmeyi yaşam boyu sürdürülebilir bir alışkanlık haline getirmelerini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda öğretmenler bilgi aktarmanın ötesinde öğrenmenin sürekliliğini sağlayan kişiler olarak ön plana çıkmaktadır. Öğretmenlerin hayat boyu öğrenme kültürü ve öğrenme çeviklikleri hem mesleki gelişimleri hem de günümüzün ihtiyaçlarına uygun öğrenciler yetiştirebilmeleri için çok önemlidir. Bu araştırmada öğretmenlerin hayat boyu öğrenme kültürü ve öğrenme çeviklikleri çeşitli değişkenler açısından (yaş, cinsiyet, branş, kıdem yılı, öğrenim düzeyi, görev yaptığı okul türü, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, gelir algısı, bir yılda okunan kitap sayısı, sosyal medya kullanımı, bilinen yabancı dil sayısı, daha önce bir projeye aktif katılma durumu) incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle yapılmıştır. Nicel yönteme uygun olarak seçilen veri toplama araçları; araştırmacının geliştirdiği kişisel bilgi formu, Canaslan ve Güçlü (2020) tarafından geliştirilen Öğretmenlerin Öğrenme Çevikliği Ölçeği, Doğan ve Çalışkan Toyoğlu (2019) tarafından geliştirilen Okullarda Hayat Boyu Öğrenme Kültürü Ölçeği'dir. Araştırmanın evrenini Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi okullarda çalışan öğretmenler oluşturmuştur. Ölçekler uygun örneklem yöntemiyle seçilen 297 öğretmene uygulanmıştır. Veriler on-line olarak toplanmış, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin öğrenme çevikliği ve hayat boyu öğrenme kültürleri cinsiyet, yaş, branş, görev yaptıkları okul türü, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, gelir algısı, bir yıl içinde okudukları kitap sayısı, bilinen yabancı dil sayısı, sosyal medya kullanım durumları, daha önce bir projeye katılma durumları değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşturmazken; mesleki kıdem değişkenine göre öğrenme çevikliği alt boyutlarından sosyal çeviklik boyutunda, öğretmenlerin öğrenim durumları değişkenine göre ise hayat boyu öğrenme kültürü ölçeği alt boyutlarından yabancı dilde iletişim alt boyutunda anlamlı farklılık oluşturmuştur. Ayrıca öğretmenlerin öğrenme çeviklikleri ve hayat boyu öğrenme kültürleri arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmuştur. Bu durum bu iki kavramın benzer psikolojik ve pedagojik deneyimlerden beslendiğini göstermektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayanarak eğitim politikaları, okullar ve kurumlar, bireyler ve öğretmenler ile araştırmacılar için çeşitli öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hayat boyu öğrenme kültürü, öğrenme çevikliği, öğretmen.The rapid transformation and digitalization occurring in society today necessitate that individuals not only acquire information but also develop lifelong learning habits. In this context, teachers emerge as key figures—not merely as conveyors of knowledge, but as facilitators who ensure the continuity of learning. Teachers' lifelong learning culture and learning agility are critical for both their professional growth and their ability to prepare students who meet the demands of the modern world. This study investigates teachers' lifelong learning culture and learning agility through a range of variables, including age, gender, subject area, years of professional experience, level of education, type of school they work at, parents' educational backgrounds, perceived income level, number of books read annually, social media usage, number of foreign languages known, and prior participation in projects. The study was conducted using a relational survey model. Data were collected quantitatively through three tools: a personal information form developed by the researcher; the Learning Agility Scale for Teachers developed by Canaslan and Güçlü (2020); and the Lifelong Learning Culture in Schools Scale developed by Doğan and Çalışkan Toyoğlu (2019). The study sample consisted of 297 teachers working at public schools affiliated with the Kayseri Provincial Directorate of National Education, selected through appropriate sampling methods. Data were collected online and analyzed using the SPSS software. According to the findings, no statistically significant differences were observed in teachers' learning agility and lifelong learning culture based on variables such as gender, age, subject area, type of school, parents' education levels, perceived income, number of books read annually, number of foreign languages known, social media use, or previous project participation. However, a significant difference was found in the "social agility" sub-dimension of learning agility based on years of professional experience, and in the "communication in a foreign language" sub-dimension of lifelong learning culture based on teachers' educational levels. Moreover, a weak but positive correlation was identified between teachers' learning agility and their lifelong learning culture. This suggests that both concepts are influenced by similar psychological and pedagogical experiences. Based on these findings, the study offers several recommendations for education policies, schools and institutions, individual educators, and researchers. Keywords: Lifelong learning culture, learning agility, teachers.