Kütüphanecilik etiği üzerine nitel bir çalışma

Abstract

Kütüphanecilik etiği akademik etiğin çoğu alanıyla doğrudan ilişkili olması açısından son derece önemli bir konudur. Ne var ki, kütüphanecilik alanındaki etik kaygıların ortaya çıkışının yaklaşık bir asırlık geçmişi olmasına karşın konuyla ilgili uluslararası literatürde yapılan uygulamalı çalışmaların sayısı oldukça sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı kütüphane çalışanları ile kullanıcılarının kütüphanecilik etiğine ilişkin algı, deneyim ve farkındalıklarını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubu 52 kütüphane kullanıcısı ve 13 kütüphane çalışanından oluşmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla elde edilen veriler kodlanarak NVIVO programıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, her iki gruptan önemli sayıdaki katılımcı kütüphanecilik etiği kavramına pek fazla aşina olmadıklarını bildirmişlerdir. Buna karşın, katılımcıların çoğu kütüphanecilik etiği kapsamına giren birçok etik durum, davranış ve soruna işaret etmiştir. Bunlardan en sıklıkla ifade edilenler kütüphane materyaline zarar verme, telif hakkı ihlalleri, kitap saklama, yer tutma, saygısızlık, başkalarını rahatsız etme, farklı davranılma isteği olmuştur. Kurumsal açıdan bir kütüphanenin etik sorumlulukları arasında kütüphane materyaline özen gösterme, adil ve eşit hizmet, sansür uygulamama, uygun hizmet ortamı sağlama, okuyucuya yardımcı olma, telif hakkına riayet ve çalışanlarının mesleki yeterlilikleri gösterilmiştir.