Türkiye Orman Ürünleri Endüstrisinde İstihdam ve İşletme Yoğunlaşmasının Bölgesel ve Zamansal Analizi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de orman ürünleri sanayinin bölgesel düzeyde mekânsal yapısını işyeri ve çalışan sayıları açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, 2008, 2014 ve 2020 yıllarına ait İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (NUTS-2) Düzey 2 verilerine dayanarak Lokasyon Katsayısı (LQ) hesaplanmış; sektördeki bölgesel yoğunlaşma düzeyleri ortaya konmuştur. LQ analizine ek olarak, benzer yapısal özelliklere sahip bölgeleri belirlemek amacıyla Aşamalı Kümeleme Analizi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, orman ürünleri sanayinin Batı Anadolu, Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yoğunlaştığını, buna karşılık Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde sektörel etkinliğin oldukça sınırlı olduğunu göstermektedir. Özellikle TR31 (İzmir), TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova), TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) gibi bölgeler yüksek LQ değerleriyle öne çıkarken; kümeleme analizinde bu bölgelerin benzer yapıda gruplandığı görülmüştür. Çalışan sayısı ve işyeri artış oranları, sektörel büyümenin batı bölgelerinde sürdüğünü, doğu bölgelerinde ise durağan bir yapının devam ettiğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, orman ürünleri sanayinin bölgesel kalkınmadaki rolünü vurgulamakta ve politika yapıcılar için sektörel desteklerin coğrafi olarak yeniden yönlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.This study aims to examine the spatial structure of the forest products industry in Turkey at the regional level based on the number of establishments and employees. For this purpose, Location Quotients (LQ) were calculated using The Nomenclature of Territorial Units for Statitiscs (NUTS-2) Level-2 data from the years 2008, 2014, and 2020 to reveal the degree of regional specialization in the sector. In addition to LQ analysis, hierarchical cluster analysis was employed to identify regions with similar structural characteristics. The findings show that the forest products industry is concentrated in the Western Anatolia, Marmara, and Black Sea regions, while its presence in Eastern and Southeastern Anatolia remains quite limited. Particularly, regions such as TR31 (İzmir), TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova), and TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) stand out with high LQ values and are grouped together in the cluster analysis. Growth rates in employment and number of establishments indicate continued sectoral development in the western regions, whereas a relatively stagnant structure persists in the eastern parts. The results highlight the role of the forest products industry in regional development and suggest the need for a geographically reoriented policy approach to sectoral support mechanisms.