Kanser Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu: Ayaktan Tedavi Alan Hastalarda Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, ayaktan kemoterapi ünitesinde tedavi alan hastalarda kullanılmak üzere geliştirilen Kanser Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu’nun, Türkçe geçerlilik ve güvenirliğini test etmektedir. Gereç ve Yöntemler: Metodolojik araştırma tipinde planlanan bu araştırmanın evrenini, Ankara’da bir devlet hastanesinin ayaktan kemoterapi ünitesinde tedavi alan 18 yaş üstü bütün kanser hastaları, araştırma örneklemini ayaktan kemoterapi ünitesinde tedavi alan ve araştırma kriterlerini karşılayan 295 hasta oluşturdu. Ölçeğin güvenirliği Cronbach alfa katsayısı, madde toplam korelasyon değerleri ve 2 yarı test güvenirliğiyle incelenmiştir. Yapı geçerliliğinin belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kanser hastalarının yaş ortalaması 56,19 (±14,9) idi. Kanser Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu’nun bütününe ilişkin Cronbach alfa katsayısının 0,87, Spearman-Brown korelasyon değeri 0,787 ve Guttman Split-Half değeri 0,779 olarak hesaplandı. Ölçek için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,83 olarak hesaplandı ve Bartlett testi anlamlı bulundu (p<0,001). Temel bileşenler analizi ve varimaks rotasyonuna kullanılarak yapılan analiz sonucuna göre 5 faktör toplam varyansın %59,34’ünü oluşturmakta olup, faktör yükleri 0,319-0,716 arasında değişmekte idi. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda model uyum kriterleri incelenmiş ve kabul edilebilir aralıkta ki-kare (CMIN)=947,414, ki-kare/serbestlik derecesi=2,087, kök artık değerleri ortalaması=0,061, karşılaştırmalı uyum indeksi=0,790, ölçeklendirilmiş uyum indeksi=0,667, uyum iyiliği indeksi=0,840 olduğu görüldü. Sonuç: Sonuç olarak bu çalışma, Kanser Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu Türkçe versiyonunun ayaktan kemoterapi ünitelerinde tedavi alan, 18 yaş ve üzerinde olan bireylerin gereksinimlerini değerlendirmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ortaya koymaktadır. Ölçeğin, ayaktan kemoterapi ünitelerinde çalışan sağlık profesyonelleri ve bu alanda çalışma yapan araştırmacılar tarafından kullanılabilir. Ölçeği kullanacak araştırmacıların toplam puan üzerinden değerlendirme yapmaları önerilmektedir