Türkiye’de Konut Piyasası Hareketliliği ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin Analizi: Panel Veri Analizi

Abstract

Konut, insanların en önemli ihtiyaçlarından birini teşkil eden barınma ihtiyacını karşılamakta ve bu yönüyle insan hayatının olmazsa olmaz unsurlarından birini teşkil etmektedir. Bunun yanında konutun kuşkusuz ekonomik bir yönü de bulunmaktadır. Son 10 yıllık dönemin ikinci yarısında konut fiyatlarında önemli yükselişlerin meydana geldiği görülmektedir. Bu yükselişlerde başta faiz oranlarındaki yükselişler, inşaat malzemelerinin fiyatlarındaki artışlar ve gelir düzeyindeki yükselişler şeklinde olmak üzere pek çok faktörün etkisinin bulunduğunu söylemek mümkündür. Uzun soluklu bir süreçte gelir seviyesindeki yükselişlerin de konut talebini artırması ve enflasyonist bir baskı oluşturması beklenebilir. Ancak enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde satın alma gücündeki azalışlara bağlı olarak konut talebinin azalma eğilimine girebileceği de dikkatlerden kaçırılmamalıdır. Pek çok dışsal ekonomik faktörden etkilenen konut piyasası ile enflasyon arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla hazırlanmış olan bu çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)’ndan elde edilen 2013-2021 dönemine ait veriler panel veri analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Panel veri analizinin yatay kesit boyutunda Türkiye’nin NUTS-2 düzeyindeki 26 bölgesini kapsayan tüm il gurupları kullanılmıştır (TRA01, TRA02, TRB1, TRB2, TRC1, TRC2, TRC3, TR10, TR21, TR22, TR31, TR32, TR33, TR41, TR42, TR51, TR52, TR61, TR62, TR63, TR71, TR72, TR81, TR82, TR83, TR90). Yapılan analiz sonucunda konut satışlarındaki (LKONSAT) bir birimlik artışın enflasyonu 0,62 oranında artırdığı, ayrıca tüketicilerin enflasyon beklentilerindeki (LUDBGT) bir birimlik artışın ise enflasyonu 11,72 oranında artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.