Öğretmenlerin mesleğe yönelik davranış ve yaşantı modellerinin belirlenmesi: Bartın ili örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin mesleklerine yönelik davranış modellerinin ve yaşantı modellerinin belirlenmesi ve öğretmenlerin mesleğe yönelik davranış ve yaşantı modellerinin çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. ÇalışmadaSchaarschmidt ve Fischer (1997) tarafından geliştirilenMesleğe Yönelik Davranış ve Yaşantı Modelleri(MEDYAM) ölçeği kullanılmıştır. Çalışma Bartın ilindeki merkezi ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında çalışan 279 öğretmen üzerinde 2015 Aralık ayında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin analizindebetimsel analiz, t testi ve ANOVA yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin, %39.4’ünün sakınmacı grupta yer aldığı, %11.8’inin ise tükenmiş olarak nitelendirilen ve sağlıkaçısından en kötü grup olan grupta yer aldığı görülmektedir. En sağlıklı grubun oranı ise %32.6’dır. Çalışmada yapılan analizler sonrası, öğretmenlerin mesleğe yönelik davranış boyutlarının, cinsiyet değişkenine göre mükemmeliyetçilik çabası, yaşam doyumuve sosyal destek yaşantısı boyutlarında anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmektedir. Öğretmenlerin medeni durumlarına göre, işin öznel önemi, mesleki hırs, başarma eğilimi ve yaşam doyumu alt boyutlarında anlamlı farklılık;yaşlarına göre işin öznel önemi, mesleki doyum ve sosyal destek yaşantısı alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Hizmet yılı değişkenine göre, pes etme eğilimi, sosyal destek yaşantısı alt boyutlarında deneyimsiz öğretmenlerin puanlarıistatistiki olarak daha yüksektir. İşin öznel önemi, başarma eğilimi alt boyutlarında ise deneyimli öğretmenlerin puanları daha yüksektir.

The purpose of this study is to determine teachers' work-related behaviour and experience patterns and to discover whether they alter according to different variables. Work-Related Behaviour and Experience Patterns (AVEM) scale is used in this study. Its target is 279 teachers who workin primary and secondary schools in Bartın province. The data collected is analyzedwith frequency analysis, t-test and ANOVA analysis. According to results obtained, 39.4 percent of teachers are figured in Schonung–Heedless Attitude group and 11.8 percent of teachers are located in the group which is regarded as exhausted and the worst in terms of health. In the aftermath of analysis, it is observed that average sum of sub-dimensions of teachers’ work related behaviours significantly differs according to sex variable in dimensions of the pursuit of perfection, life satisfaction and social support experience. There is a significant difference in sub-dimensions of subjective importance of profession, professional ambition, success tendency and life satisfaction according to marital status of teachers and a significant difference in subjective importance of profession, job satisfaction and social support experience according to their ages. According to service tenure variable, points of unexperienced teachers are higher in sub-dimensions of give-up tendency and social support experience while experienced teachers have more points in sub-dimensions of subjective importance of profession and success tendency.