İbni Vehb'in (T335H) "El-Burhân Fî Vucûhi’l-Beyân" kitabında iknanın belagatine yönelik münakaşanın boyutları

Abstract

Münâkaşa, karakterize ettiği esneklik, en retorik biçimlere açıklığı ve onu bir konu ve yöntem olarak yeni bir imajda sunan çağdaş pragmatiklerden faydalanması nedeniyle metinleri analiz etmede en etkili yaklaşım haline gelmiştir. Münâkaşa eskidir ve Batı ve Arap medeniyetlerinin tarihinde derin köklere sahiptir. İkincisi, iki önemli akımdan alınan retorik sanatı ile ayırt edildi, ilki: estetik zevki ve ikincisi: Tartışma ile ikna etmek. Pek çok Arap bilgin ve eleştirmen, ikinci akımın hizmetinde âlim "İbn Vehb"in oynadığı önemli rol konusunda hemfikirdir, çünkü o, fazlasıyla bir tartışma adamı, bir münazaracı ve hayatın dönemeçlerini ve dönüşlerini bilen bir konuşmacı olarak kabul edilir. Bu makalede, "el-Burhân fî vucûhi’l-beyân" adlı kitabı üzerinden onun ikna edici retoriğinin müzakereci yönleri üzerinde durmaya çalışacağız. Çalışma neticesinde: • "İbn Vehb" kültürü, retorik/ikna edici akımla yakından ilgili olup, -yani onun kültürünü- inandırıcı ve ikna edici bir karakterle yaymaktadır.• İbn Vehb ifadenin dört bölümünü yaptı ve kitabında benzetmeye ve bunun argüman ve iknaya ulaşmadaki rolüne çok dikkat etti.• "İbn Vehb", başta "tartışma" olmak üzere, kınanabileceği kadar övülebilecek, ikna edici/tartışmacı boyutları olan belagat kategorilerine odaklanmış, muhatabın ve muhatabın bağlamı içindeki müzakereciliğine dikkat çekmiştir.• "İbn Vehb"in grafik projesi, "Aristoteles"in bilgiyi inşa etmeye, dökmeye ve biçimlendirmeye çalışan öncüller hipotezini söylerken söyledikleriyle örtüşmektedir. • "İbn Vehb"in "Açıklamanın Yüzündeki İspat" adlı kitabında yaptığı çalışma, Arap dil mirasının kimileri tarafından "söylemin uygunluğu" olarak adlandırılabilecek şeyi belirlemeye yönelik en eksiksiz girişimlerinden biridir.