PİSA 2018 Sonuçları Bağlamında Türkiye'deki Eğitimde Fırsat Eşitliğinin Bölgeler Temelinde Analizi

Abstract

“Eğitimde fırsat eşitliği" kavramı, toplumdaki tüm bireylerin hak olan eğitim hizmetlerinden yararlanmasında ve yeteneklerini en elverişli biçimde geliştirmede eşit şansa sahip olmaları olarak tanımlanabilir. Bir ülkenin kalkınmışlığımın ve toplumsal refahının artırılmasında en önemli etken, ortaya çıkacak eğitim eşitsizliğinin minimum düzeye indirecek şekilde eğitim fırsatlarında tüm bireylerin yaralanmasına bağlıdır. Buna rağmen Türkiye'de eğitimde, sosyo ekonomik eşitsizlik, cinsiyet eşitsizliği ve eğitime erişilebilirlik eşitsizliği hala devam etmektedir. Bu çalışmada PISA 2018 sınavları sonucunda Türkiye ortalaması ve OECD ortalamasının, Türkiye'deki eğitim eşitsizliği göstergeleri ile benzerlik gösterip, göstermediği incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma türlerinden doküman analizi kullanılmış, ayrıca 2015 ve 2018 yıllarına ait PISA raporları, 2018 MEB Raporu ve TUİK verileri dikkate alınarak Türkiye'deki İstatistikî Bölge Birimlerin Sınıflandırıldığı (İBBS) Düzey 1 bölgelerindeki 12 bölgeyle ilgili veriler incelenmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye'de eğitimde bölgeler arası sosyo ekonomik, cinsiyet ve eğitime erişim konularında eşitsizlik olduğu belirlenmiştir. Bu eşitsizlik göstergelerinin 2018 PISA sınavı sonuçlarında etkili olduğu gözlemlenmiştir.