Sanayisizleşme: Türkiye ve Doğu Asya Ülkeleri

Abstract

Bu çalışmada sanayisizleşme (deindustrialization) olgusuna yönelik farklı yaklaşımlar ele alınmakta ve Türkiye ile Doğu Asya ülkeleri deneyimleri karşılaştırılmaktadır. Kavramın tanımlanmasına ilişkin yapılan çalışmalarda iki yaklaşım öne çıkmaktadır. Yaklaşımlardan birinde sanayinin özellikle de imalat sanayisindeki değişim dikkate alınmaktadır. Diğerinde ise sanayideki toplam çıktı miktarı veya istihdam oranlarıyla ilişkilendiren çalışmalar öne çıkmaktadır. Türkiye'de sanayisizleşme olgusunun öne sürdüğü imalat sanayisinin toplam katma değer içindeki payının ve toplam istihdam içinde payının azalması sonucunda gerçekleşecek olan yapısal dönüşüm sağlanamamıştır. Sanayileşme sürecinde stratejik öneme sahip yabancı sermaye çekme konusunda Doğu Asya ülkelerinin gerisinde kalınmıştır. Doğu Asya ülkeleri devlet destekli stratejik teknoloji politikalarının ve altyapılarının oluşturulması ve yatırım imkânlarının yaratılması gibi stratejik politikaları başarıyla hayata geçirmişlerdir.

In this article, different approaches to deindustrialization are elaborated and different practices in Turkey and the East Asian countries are compared. In those works defined industrialization two approaches are to stand distinguishes. In one approach, change in industry, especially in the manufacturing industry, is considered. In another approach, studies that relate to the total output or employment rates in the industry come to the fore. Structural transformation that will occur as a result of the decrease of the industry's share in total value added and its share in total employment has not been actualized in Turkey. It stayed behind them in attracting foreign capital, which has strategic importance in the industrialization process. As for East Asian countries, strategic areas such as the creation of state-supported strategic technology policies-infrastructures and the creation of investment opportunities were realized through strategic policies implemented under state control.