Orman yangınına hassas bölgelerde arazöz ile müdahale oranının belirlenmesi (Bartın Orman İşletmesi örneği)

Abstract

Küresel ısınma ve iklim değişikliği nedeniyle günden güne artmakta olan orman yangınlarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak yapılan analizler yardımlarıyla belirlenmesi ve haritalanması yapılacak müdahale ve planlamalar için önemlidir. Bu çalışmada gelecekte yangın planlamalarına altlık teşkil etmesi açısından örnek bir test alanı olarak Bartın Orman İşletme Müdürlüğü (OİM) seçilmiştir. Yöntem olarak, orman yangın tehlike haritalaması amaçlı bir model oluşturmak maksadıyla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) matematik modeli seçilmiştir. Çalışmada arazi örtüsü tipi/vejetasyon durumu, eğim, bakı, yükseklik, ulaşım, yerleşim gibi yangını etkileyen faktörler araştırılmış, AHP kapsamında her bir faktöre ait gerekli istatistiki hesaplardan sonra etki değerleri hesaplanarak, modele yansıyacak ağırlık değerleri belirlenmiştir. Sonuç ürün çıktısı olarak, Bartın Orman İşletme Müdürlüğü kapsamında yangın tehlike haritası düşük, orta ve yüksek olmak üzere sınıflandırılmış haritası oluşturulmuştur. Çalışma alanının yangın riski açısından %15'i yüksek, %34'ü kısmı da orta derecede hassas alanlardan oluştuğu tespit edilmiştir. Çalışma alanı içerisindeki yangın emniyet yol ve şeritleri dahil tüm yol ağları ile bölgedeki yangınlara arazözlerin müdahale durumu araştırılmış ve arazözlerin yangına müdahale alanları tespit edilerek haritalanmıştır. Mevcut yol ağları ile yangın riski orta ve yüksek alanların % 67.3'lük kısmına müdahale edilebildiği belirlenmiştir