Gilles Deleuze Felsefesinde Temel Kavramlar ve Yeni Toplumsal Hareketler

Abstract

Deleuze yapısalcılık sonrası Fransız felsefesinin en üretken isimlerinden biridir. Onun eserleri sinemadan sosyolojiye, psikiyatriden edebiyata kadar çeşitli alanlarda farklı okumalara olanak sağlamıştır. Onun düşünce çerçevesini belirleyen filozoflar Nietzsche, Spinoza, Hume, Bergson ve Marks’tır. Yaşamı olumlayan, arzuyu merkeze alan Deleuze felsefesi yaratıcı bir çokluk içerir. Deleuze felsefesi 1968 sonrası felsefede etkili olan postmodern felsefelere dayanır. Hakikatin çoğullaşması ve meta anlatıların ölümü ile birlikte klasik toplumsal hareketler de zayıflamıştır. Dijitalleşen toplum, enformasyona dayalı yeni üretim ve tüketim ağı, mobil hale gelen sermaye buna zemin hazırlamıştır. Küresel bir nitelik kazanan ve yersizyurdsuzlaşan sermaye ağına karşı çokluğu merkeze alan yeni bir toplumsal hareketlere gereksinim duyulmuştur. Deleuze düşüncesi birbirine eklemlenip bir köksap oluşturabilen ve kendi tekilliklerini kaybetmeyen bir çokluk amaçlar. Bu çokluk tekliğe indirgenemez. Bu çokluk aynı zamanda kod bozucu olduğu için sistem, sermaye tarafından da ele geçirilemez. Bu çalışmada Deleuze’ün felsefi düşüncesi, ürettiği temel kavramların analiz edilmesi hedeflenmiştir. Onun felsefi düşüncesi ve kavramlarından yola çıkarak yaratıcı çokluk ve köksaplara dayalı tekilliklerin toplumsal hareketlere etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.