LACAN’DA ÖZNENİN KURULUMU VE ÖTEKİNİN İNŞASI: PSİKANALİZ VE ORYANTALİZM

Abstract

Kendini bir Freud takipçisi olarak tanımlayan J. Lacan, psikanalizçalışmalarının en önemli isimlerinden biridir. Ayna evresi başlığınıtaşıyan sunumu ile dikkat çeken Lacan, kültürel çalışmalar, kimlik ve dilalanında zengin bir çalışma alanı yaratmıştır. Lacan, çalışmalarındabilinçdışına odaklanmış ve bilinçdışının bir dil gibi yapılandığınıbelirtmiştir. Bilinçdışı ile dil ve kültür arasında kurmuş olduğu ilişkipsikanaliz çalışmalarına kültürel ve sosyolojik bir derinlikkazandırmıştır.Lacan’ın güçlü metaforik dili, kavramlara zengin bir repertuarkazandırması onun çalışmalarının farklı biçimlerde yorumlanabilmesineimkân sağlamıştır. Lacan, psikanaliz teorisini F. Saussure’ün yapısalcıdilbilim, L. Strauss’un yapısalcı antropoloji ve A. Kojeve’nin Hegelokumalarına dayandırmıştır. Dille bilinçdışı arasında kurmuş olduğuilişki ile yapısalcı psikanalizin en önemli temsilcilerinden biri olmuştur.Lacan’ın çalışmaları kimlik, siyaset, yabancılaşma gibi başlıklaraltında oryantalizm çalışmalarında da referans noktası olarakkullanılabilir. Her kimliğin ancak öteki dolayımında var olabileceğinisavunan Lacan’cı psikanaliz, Batı ve Doğu arasındaki epistemolojik veontolojik ayrıma ve özcü bir felsefeye dayalı oryantalizm çalışmaları içinde ilham kaynağıdır.Bu çalışmada Lacancı psikanalizden yola çıkılarak ötekibağlamında kimliğin nasıl inşa edildiği, Batı dışı öznenin özneleşmesürecinin nasıl bir travmatik bir yarık oluşturduğunun analiz edilmesiamaçlanmıştır. Batı dışı öznenin simgesel düzende baba figürü üzerindenkendi kimliğini nasıl inşa etmeye çalıştığı ve bunun niçin her zaman biryabancılaşma duygusu ile birlikte işlediği incelenmeye çalışılmıştır.