MÂTÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’LKUR’ÂN’DA BAZI TASAVVUFÎ KAVRAMLARA YAKLAŞIMI

Abstract

Bu makalede Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı eserdenhareketle Ebû Mansûr el-Mâtürîdî’nin (ö. 333/944)bazı tasavvufî kavramlara yönelik değerlendirmeleriele alınmaya çalışılmaktadır. Mâtürîdî, İslâmdüşünce geleneğinde akla yönelik vurgusuylaöne çıkan bir âlimdir. O, Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlıeserini de bu anlayışı merkeze alarak inşa etmiştir.Bu ise onun tasavvufa mesafeli durduğu şeklindebir algının oluşmasına imkân vermiştir. Ne var kieserinin bütüncül bir gözle incelenmesi durumundaMâtürîdî’nin bazı sûfîlerin ifadelerini şerh ettiği vebu sayede ilgili meselenin daha iyi anlaşılmasınakatkı sağladığı görülecektir. Yine onun, sûfîlerinişaret ettiği cömert ve sabırlı olmak yahut nefsiterbiye etmek gibi güzel vasıflara nasıl sahipolunabileceğine dair tavsiyelerde bulunduğu farkedilecektir. Ayrıca Mâtürîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlıeserinde tasavvufî sahadaki önemli bazı kavramlarıkullandığı, fakat bunlara ayrı bir anlam yüklediğianlaşılacaktır. Sonuç itibariyle entelektüel yapısınedeniyle tasavvufî sahanın köşe taşı bazı kavramlarınıyeniden tanımlaması, bizde, onun tasavvuf literatürünegirmesine mani olduğu kanaatini uyandırmıştır.