BORSA İSTANBUL’DAKİ ÇİMENTO İŞLETMELERİNİN ETKİNLİK VE PERFORMANSLARININ ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE ANALİZİ

Abstract

Bu çalışma, Borsa İstanbul (BIST) imalat sanayinde yer alan Taş, Toprak Endeksindeki (XTAST)çimento işletmelerinin finansal performans ve etkinliklerinin aşamalı bir yaklaşım ile değerlendirilmesiniönermektedir. Önerilen yaklaşımın ilk aşamasında; finansal performansın Entropi ve OCRA(Operational Competitiveness RAting) yöntemlerinden oluşan entegre bir model ile belirlenmesini,ikinci aşamasında da, Veri Zarflama Analizi (VZA) ile işletmelerin etkinlik durumlarının karşılaştırılmasıamaçlanmıştır. Bu amaçla, endekste yer alan 15 işletmenin, 1999-2018 dönemlerine ilişkin finansaltablolarından hesaplanan veriler kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; 20 yıllık dönemselsüreç boyunca en yüksek finansal performansa sahip işletmenin Mardin Çimento Sanayii ve TicaretA.Ş. olduğu görülmüştür. İşletmelerin dönemsel etkinlikleri değerlendirildiğinde, 2009 yılı etkinlikdüzeyinde en fazla düşüşün görüldüğü, işletmelerin en çok %100 göreli etkin oldukları yılın ise, 2004olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, seçilen dönemlerde etkinliği sürekli olan işletmelerin, Akçansa Çimento,Mardin Çimento ve Nuh Çimento olduğu tespit edilmiştir.