İSVİÇRE ZÜRİH KANTONU VATANDAŞLIK EĞİTİMİ TAS- LAK PROGRAMI İLE TÜRKİYE VATANDAŞLIK VE DE- MOKRASİ EĞİTİMİ DERSİ PROGRAMININ KARŞILAŞTI- RILMASI

Abstract

İnsan hakları, demokrasi ve vatandaşlık eğitimi temaları ve içerikleri, öğretim programlarında çapraz temalar halinde yer alabileceği gibi tarih, coğrafya, sosyal bilgiler gibi derslerin öğretim programları içerisine de entegre edilebilmektedir. Bu çerçevede öğretim programları, kuramsal vatandaşlık bilgisinden çok, beceri, değer, tutum, anlayış kazandırma; diğer ders programlarıyla bütünleşik yaklaşımlar geliştirerek vatandaşlık bilgisini, yaşayan bir bilgi hâline getirme; okul kültürünü, yapısını ve yönetimini vatandaşlık kazanımlarına uygun hâle getirmek için olanaklar yaratma; okulda, toplumda ve ailede katılımı sağlama; aktif öğrenme öğretme durumları ve değerlendirme süreçlerini yapılandırarak aktif vatandaşlığa olanaklar sağlama vb. misyonlar üstlenmektedir. Öğretim programlarının bu ideal düzeye getirilebilmesi ülkeden ülkeye farklılık gösterse de uluslararası anlamda fikir alışverişine gidilmesi, ülkelerin iyi uygulama örneklerini kendi yapısına uygun düşecek ve özümseyecek şekilde model alması kaçınılmazdır. Bu bağlamda, İsviçre Zürih Kantonu ilkokul vatandaşlık eğitimi taslak programı ile Türkiyede ilköğretim 8. sınıfta 2010-2011 öğretim yılında uygulamaya konulan Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi dersi öğretim programının karşılaştırılmasını amaçlayan bu araştırmada tarama modeli esas alınarak betimsel analiz yöntemiyle veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda İsviçre Zürih Kantonu ilkokul vatandaşlık eğitimi taslak programı ile Türkiyede ilköğretim 8. sınıf Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi programının vatandaşlık eğitimi açısından benzer ve farklı yönleri tespit edilmiş, iyi uygulamalar belirlenerek Türkiyedeki Türkçe, hayat bilgisi, sosyal bilgiler ile fen ve teknoloji derslerinin programlarında vatandaşlık eğitimi için yapılması gereken düzenlemelere yönelik öneriler sunulmuştur.