III. SELİM DÖNEMİ FRANSA ELÇİLERİNİN BİYOGRAFİLERİ VE MODERNLEŞMEYE KATKILARI

Abstract

III. Selim devri Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşmenin yoğunluk kazandığı bir dönemdir. Diplomasi alanındaki yenilikler modernleşme çabasının başında gelmektedir. Fransa'nın içerisinde bulunduğu siyasi karışıklık neticesinde İngiltere'ye ilk daimi elçi atanmıştır. İngiltere'nin ardında da Fransa'ya daimi elçiler atanmıştır. III. Selim döneminde Fransa'ya beş elçi atanmıştır. Fransa'ya beş elçi atanması, Fransa diplomasisine verilen önemi göstermektedir. Elçilerin aldıkları maaş ve maiyetleri, üstlendikleri görev ve sorumluluğa göre farklılık göstermektedir. Elçiler askeri sınıftan değil, kalemiye sınıfından seçilmiştir. Bu durum Osmanlı İmparatorluğu'nun sınırlarını askeri güç ile değil, diplomasi ile korumaya çalıştığının göstergesidir. Elçiler yabancı dil bilmemektedir. Bu nedenle iletişim tercümanlar aracılığıyla, dolaylı yoldan sağlanmaktadır. Milliyetçi akımların filizlendiği bu dönemde, tercümanların bazı bilgileri diğer devletlere aktarması, bilgi güvenliği anlamında zafiyet oluşmasına neden olmuştur. Dolayısıyla elçilerin bazı konularda başarısız olmasının nedenlerinden biri dil bilmemeleridir. Elçiler, görevlerini tamamladıktan sonra bürokraside üst düzey sorumluluklar üstlenmişlerdir. Özellikle Tersane Amirliği, Zahire Nazırlığı gibi yeni kurulan kurumlarda görev almışlardır. Fransa'da gördükleri modern kurumları, Osmanlı İmparatorluğu'nda uygulamalı olarak hayata geçirmişlerdir. Bu tespitler, elçilerin sefaretnameleri başta olmak üzere dönem kaynaklarından yararlanılarak yapılmıştır. Bu yüzden makalede kullanılan yazım tekniği metin analizi tekniğidir. Bu makalenin amacı; III. Selim dönemi Fransa elçilerinin biyografik özelliklerini tespit etmek, kalıcı diplomasiye geçildiğindeki kişilerin profillerini açıklamak ve Fransa'da elçilik yapanların Osmanlı modernleşmesine katkılarını ortaya koymaktır.