Sekizinci sınıf öğrencilerinin “madde ve endüstri” ünitesi ile ilgili beceri temelli soruları çözme süreçlerinin göz izleme yöntemi ile incelenmesi

Abstract

2017-2018 eğitim öğretim yılında Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavının yerini, Liselere Giriş Sınavı (LGS) almıştır. LGS ile birlikte soruların tarzı değişmiş ve beceri temelli sorular sınava dâhil edilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) öğrencilerin beceri temelli sorulara alışması amacıyla her sınıf düzeyinde çeşitli sorular yayınlamaya başlamıştır. Ancak öğrencilerin beceri temelli soruları çözerken birçok konuda zorluk yaşadığı görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının bu tür sorulara alışması ve uyum sağlaması da zaman almıştır. Bu bağlamda ortaokul öğrencilerinin beceri temelli fen sorularını çözerken, soru ve seçeneklerde nerelere odaklandıklarını belirlemek önemlidir. Bu tez çalışmasında; sekizinci sınıf öğrencilerinin beceri temelli fen sorularını çözme süreçlerinin göz izleme yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Göz izleme yönteminin uygulaması aşamasında öğrencilere yöneltilecek sorulara karar vermek için, öncesinde testin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Bu amaçla ‘Madde ve Endüstri’ ünitesi kazanımlarına uygun olarak hazırlanan 25 soruluk beceri temelli test 252 dokuzuncu sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Test sorularının güçlük ve ayırt edicilik indeksleri hesaplandıktan sonra, göz izleme yönteminin uygulaması için karar kılınan dokuz soru 56 sekizinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak beceri temelli test, göz izleme cihazı, yüksek sesle düşünme protokolü ve yeni nesil fen sorularına yönelik algı ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Göz izleme cihazından elde edilen veriler Gaze Viewer yazılımı kullanılarak incelenmiş ve sonuçlar resim şeklinde gösterilmiştir. Sonuçlar öğrencilerin beceri temelli fen sorularını çözme süresince sorulara odaklanma ve ziyaret etme süre ve sayılarının cinsiyete ve 2023 LGS puanına göre farklılaştığını ortaya koymuştur. Ayrıca görsel ölçüm sonuçları ile öğrencilerin uygulama test puanları ve yeni nesil fen sorularını çözmeye yönelik algıları arasında negatif ilişkiler belirlenmiştir. Diğer yandan görsel ölçümlerden ortalama odaklanma süresinin öğrencilerin beceri temelli fen sorularını çözmeye yönelik öz-yeterlik düzeyleri üzerinde anlamlı yordayıcı etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

In the 2017-2018 academic year, the Transition from Basic Education to Secondary Education exam was replaced by the High School Entrance Examination. In High School Entrance Examination, the style of questions changed and skill-based questions included in the exam. The Ministry of National Education (MoNE) published various questions at each grade level in order to get students used to the skill-based questions. However, it was observed that students have difficulties in many issues while solving skill-based questions. In addition, it took time for teachers and teacher candidates to get used to and adapt to such questions. In this context, it is important to determine where middle school students focus on questions and options while solving skill-based science questions. The aim of this study was to determine the visual measurement results related to the processes of solving skill based questions of eight-grade students by eye tracking method. Quantitative research method was used in the research. The 25-question skill test prepared in accordance with the acquisitions of the “Matter and Industry’ unit was applied to 252 ninth-grade students. The difficulty and discrimination indexes of the test questions were calculated. The nine questions decided for the application of the eye tracking method were applied to 56 eighth grade students. Data were collected with a skill-based test, eye tracking device, think-aloud protocol and a perception scale towards next generation science questions. The data obtained from the eye tracking device was examined using Gaze Viewer software and the results were shown as images. The results revealed that visual measurement results differed according to gender and 2023 high schools entrance exam scores. Additionally, negative relationships were found between visual measurement results and students'skill-based test scores and their perceptions towards solving next generation science questions. It was determined that average duration of fixation had a significant predictive effect on students' self-efficacy levels for solving skill-based science questions.