PIECES FROM OTTOMAN TOURISM HISTORY: ERNEST ARMAN’S EFFORTS TO SET UP A TOURISM AGENCY

Abstract

Turizm tarihi araştırmacıları, bugünkü manada turizmi Sanayi Devrimi ile başlatmaktadırlar. Sanayi Devrimi ile birlikte yaşanan gelişmeler günümüzde bilinen şekli ile kitle turizmine zemin hazırlamıştır. Bu dönemde ulaşım teknolojisinde yaşanan gelişmeler turizmin gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Özellikle buharlı gemiler ve demiryolu hatlarının yaygınlaşması ile turizm hareketlerine katılan kişi sayısında ciddi bir artış olmuştur. Kitlesel turizmin gelişimine paralel olarak 19. yüzyılın ilk yarısında turizm sektöründe birtakım şirketleşme çabaları gerçekleşmiştir. 1840'lardan itibaren İngiliz Thomas Cook kurduğu ofis aracılığıyla paket turlar gerçekleştirmeye başlamıştır. Bununla birlikte Londra, Paris, Viyana gibi şehirlerde düzenlenen sergi ve fuarlar turizmin gelişimine katkıda bulunmuştur. Avrupa'daki örneklerine uygun olarak 1863 yılında İstanbul'da Sergi-i Umumi-i Osmani adıyla bir fuar düzenlenmiştir. Bu gelişme Türk turizm tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Bu dönemden itibaren, önceden seyyahlar için bir seyahat noktası olan Osmanlı toprakları artık Avrupalı turistler için de önemli bir merkez haline gelmeye başlamıştır. Bununla birlikte Osmanlı topraklarına daha fazla turist çekebilmek adına seyahat acenteleri kurulması için birtakım girişimler olmuştur. Bunlardan birisi de I. Dünya Savaşı yıllarında Alman vatandaşı Ernest Arman'ın kurmaya çalıştığı seyahat acentesidir. Bu araştırmada, Arman'nın seyahat acentesi fikrinin ortaya çıkışı, hükümete yaptığı başvuru ve bunun değerlendirilmesi, Osmanlı hükümetinin konuya bakış açısı gibi meseleler açıklanmaya çalışılacaktır