GAZELİN BEYİT SIRALAMASININ DEĞİŞMEZLİĞİ -HÂFIZ-I ŞÎRÂZÎ'NİN BİR GAZELİ ÖRNEĞİ-

Abstract

Doğu edebiyatlarının en önemli şiir şekillerinden birisi olan gazelde beyitler arası bir ilişkinin olup olmadığı ve beyit sıralamalarının düzeni meselesi, bu yazının konusunu teşkil etmektedir. Bu sorunun cevabının 14. yy. İran şiirinin önemli şâiri Hâfız-ı Şîrâzî'de sorulmasının sebebi, XVI. Yüzyıldan itibaren Hâfız divanına pek çok şârih tarafından Türkçe şerh yazılmış olmasıdır. Bu şerhlerin en ünlülerinden biri Sûdî-i Bosnavî'ye aittir. Bu makalede, Hâfız'ın -şumâ redifli gazeli, Sûdî-i Bosnavî şerhi üzerinden beyitlerin sıralanışı açısından tahlil edilecektir. Sûdî şerhinde, Fars şiiri için en muteber Hâfız divanlarından biri olan Kazvînî'nin tertibinden faklı bir sıralama tercih etmiştir.