XIIIXV. YÜZYILLAR ARASI DÖNEMDE KUZEYBATI ANADOLU'DA KÜLTÜREL YAPIYA DAİR BİR DEĞERLENDİRME: CANDAROĞULLARI BEYLİĞİ DÖNEMİ

Abstract

13. yüzyılın ortalarında vuku bulan 1240 tarihli Babailer İsyanı ve 1243 tarihli Kösedağ Savaşı ile Türkiye Selçuklu Devletinin uçlarda merkezi otoritesinin zayıflaması ve ardından tamamen ortadan kalkması sonucunda, Anadoluda her biri müstakil birer devlet karakterinde yirmiden fazla Türk beyliği kurulmuştur. Bu beyliklerden biride 1291den 1461 yıllarına kadar süren varlığı boyunca Kastamonu, Sinop civarını yurt edinmiş; Selçuklu ile Osmanlı arasındaki sağlam halkaları teşkil eden ve Batı Anadoludaki Türk fetihlerinin modelleri olan beyliklerden bir tanesi olarak kabul edilen Candaroğulları Beyliğidir. Candaroğulları beyliği döneminde beylik sınırları içerisinde 40 kadar şehir ve bir o kadar kale ve 1500e yakın köy mevcuttu. Öyle ki Kastamonu, Sinop, Çankırı, Taşköprü, Boyabat, Koçhisar, Çerkeş, Araç, Tosya, Küre, Daday, Devrekâni, Kurşunlu, Kargı ve Kalecik gibi kazalar beyliğin önemli ve sosyal - kültürel hayatın canlı olduğu yerleşim birimleriydi. Türk-İslam sentezinin varlığını hissettirdiği uygulamaların ve oluşumların var olduğu bir sosyal-kültürel hayata sahip olan beylik Anadolunun Türkleşmesinde ve bir Türk yurdu olarak kalmasında büyük rol oynamıştır.İşte bu çalışmada Türkiye Selçuklu Devletinin 1240 tarihli Babiler İsyanı ve 1243 yılında gerçekleşen Kösedağ Savaşı sonrası girdiği yıkılma süreci ve bu süreçte Anadolu Beyliklerinin doğuşu, Anadolunun bu yeni dönemdeki sosyal, siyasi ve ekonomik durumları içerinde; Kuzeybatı Anadoluda Kastamonu-Sinop ve Çankırı bölgelerini zapt ederek burada bağımsızlığını ilan etmiş ve Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar varlığını devam ettirmiş olan Candaroğulları Beyliği ve bu beylik döneminde bölgenin sosyal ve kültürel hayatı ele alınmıştır.