İSKOÇYA’DA YAŞAYAN TÜRKLERİN DİL KULLANIMLARI VE DİL TERCİHLERİNDE BİREYSEL ETMENLER

Abstract

Bu araştırma İskoçya'da yaşayan Türklerin dil kullanımları ve dil tercihlerindeki bireysel etmenlerin rolünü belirlemek üzere yapılmıştır. Araştırmanın amacı, dil kullanımının bireysel etmenlerle nasıl bir ilişki içinde olduğunu belirlemektir. Bu çalışma İskoçya örnekleminde yapılan ilk çalışma olması açısından özgündür. Araştırmada Yağmur (1997) tarafından geliştirilen Dil Kullanımı ve Tercihi ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçekteki dil kullanımı, farklı durumlarda dil tercihi, farkı konularla ilgili dil tercihi, başkalarıyla konuşulan dil ve Türkçeye verilen önem alt boyutları araştırmanın bağımlı değişkenlerini oluşturmuştur. Kuşak, cinsiyet, eşin ana dili, eğitim düzeyi, yapılan iş ve İskoçya'da yaşanan süre bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi ile konu ele alınmıştır. Araştırmaya İskoçya'da yaşayan 154 göçmen Türk katılmıştır. Çalışma sonucunda İskoçya'da yaşayan Türklerin dil kullanımı ve tercihinde kuşak, eşin ana dili, eğitim düzeyi, yapılan iş ve yaşanan süre değişkenlerinin önemli bir belirleyici olduğu; cinsiyet değişkeninin ise anlamlı bir fark yaratmadığı belirlenmiştir. İkinci kuşakta, eşinin ana dili İngilizce olanlarda, eğitim düzeyi lise ve üniversite olanlarda, profesyonel meslekler yapanlarla öğrencilerde ve uzun süredir İskoçya'da yaşayanlarda İngilizce eğiliminin daha fazla olduğu görülmüştür. Türkçeye verilen önem boyutunda birinci kuşağın, erkeklerin, kendi işini yapanların ve ücretli çalışanların Türkçeyi daha önemli bulduğu belirlenmiştir. Eşin ana dili, eğitim düzeyi ve İskoçya'da yaşanan süre değişkenleri Türkçeyi önemli bulmada anlamlı bir fark göstermemektedir