Hasan el-Bennâ’nın Muhtasar Hadîs Usûlü adlı eserinde hadis ıstılahlarına dair değerlendirmelerine bir bakış

Abstract

Hadîs âlimleri, Muhammed b. Îsâ et-Tirmizî’nin (ö. 279/892) es-Sunen adlı eserinin son kitabı olan Kitâbu’l-İlel adlı eserinde hasen hadîsin yapmadan önce sahîh ve zayıf diye ikiye ayırıyorlardı. et-Tirmizî, Hasen hadîsi, yalancılıkla itham edilmiş râvîsi bulunmayan başka isnâdlarla rivâyet edilen hadîstir. Şeklinde tanımlamıştı. et-Tirmizî’den önce hasen hadîs teriminin kullanılıp kullanılmadığıyla ilgili Hadîs Usûllerinde tartışmalar yapılmıştır. et-Tirmizî’nin hasen tanımından sonra hadîsler, sahîh hasen ve zayıf diye üç kısma ayrılmış, sahîh kendi içinde sahîh lizâtihi ve sahîh li gayrihi, hasen hadîste aynı şekilde kendi içinde hasen li zâtihi ve hasen li gayrihi adlarıyla iki kısma ayrılmıştır. Zayıf hadîs ise Sahîh ve Hasen derecesine ulaşamayan hadîsler olarak tasnîf edilmiştir. Bunlar da kendi aralarında sened ve metinden kaynaklı bazı problemlerden dolayı mursel, munkatı, mu’dal, muallak, muallel, vb. bazı kısımlara kısımlara ayrılmıştır. İhvân-ı Muslimî Teşkilâtının bânisi olan Hasen el-Bennâ (ö. 1368/1949) Mütevâtir, Kudsî, Sahîh, Hasen, Zayıf hadîslerle ilgili bazı değerlendirmeler yapmıştır. Hasen el-Bennâ’nın Beyan Yayınları tarafından Türkçeye tercüme edilen Muhtasar Hadîs Usûlü adlı eseri muvâcehesinde bu değerlendirmeleri ele alacağız. Sahîh Hasen ve Zayıf hadislerin tanımlarını ele alırken hangi eserlerden yararlanarak bu tanımları yaptığı, mütekaddimûn veya müteahhirûn Hadîs Usûlü âlimlerinden hangilerinin görüşlerine yer verdiği tespit edilecektir.

In the book Kitab al-Ilal, the last book of Muhammad b. Isa al-Tirmidhi’s (d. 279/892) work called al-Sunan, the scholars of Hadith were dividing the hasen hadith into two as authentic and weak before making it. al-Tirmidhi defined it as a hadith that has been accused of lying and has no narrator and is narrated with other chains of narration. There have been discussions in the Usûls of Hadith about whether the term hasen hadith was used before at-Tirmidhi. After the definition of hasen by al-Tirmidhi, hadiths were divided into three groups as sahih hasen and weak, sahih was classified as sahih lizatihi and sahih li gayrihi, hasen hadith is also divided into two parts, namely hasen li zâtihi and hasen li gayrihi. Weak hadith was classified as hadiths that could not reach the level of sahih and hasen. These were also divided into some groups such as mursal, munkati, mu’dal, muallak, muallel, etc. due to some problems originating from the chain of narration and text. Hasan al-Banna (d. 1368/1949), the founder of the Muslim Brotherhood, made some evaluations about mütevatir, kudsî, sahih, hasen and weak hadiths. We will discuss these evaluations in the context of Hasan al-Banna’s work called Muhtasar Hadis Usûlü translated into Turkish by Beyan Publications. When discussing the definitions of sahih, hasen and Weak hadiths, it will be determined which works he used to make these definitions, and which of the hadith scholars he gave his opinions on, whether they were the former or the latter.