Bütünleşik PCA, Entropi ve TOPSIS Modeli ile Kurumsal Sürdürülebilirlik Performans Ölçümü: Mastercard Örneği

Abstract

Bu çalışma, küresel ödeme sistemleri alanında lider şirketlerden biri olan Mastercard’ın 2018-2023 dönemine ait kurumsal sürdürülebilirlik performansını, Principal Component Analysis (PCA), Entropi ve TOPSIS yöntemlerini bütünleştiren bütünleşik bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımıyla değerlendirmektedir. Ekonomik, çevresel ve sosyal göstergeler, şirketin sürdürülebilirlik ve finansal raporlarından elde edilmiştir. PCA yöntemi, kriterler arası ilişkileri ve veri yapısını incelemiş; Entropi yöntemi, kriterlerin objektif ağırlıklarını belirlemiş; TOPSIS yöntemi ise yıllık performans sıralamalarını oluşturmuştur. Bulgular, ekonomik sürdürülebilirlikte istikrarlı bir artış olduğunu, sosyal performansın 2021 yılında zirveye çıktığını ve bunun pandemi sonrası toparlanma ile çeşitlilik ve sosyal sorumluluk projelerinin artışıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Çevresel performans ise dalgalı bir seyir izlemiş ve 2023 yılında dönem içindeki en düşük seviyesine gerilemiştir. Elde edilen sonuçlar, Mastercard’ın pandemi sonrası ekonomik ve sosyal alanlarda güçlendiğini, ancak çevresel boyutta sürdürülebilir bir iyileşme sağlayamadığını ortaya koymaktadır. Çalışma, bütünleşik ÇKKV tekniklerinin kurumsal sürdürülebilirlik değerlendirmelerinde uygulanabilirliğini kanıtlamakta ve sektörel kıyaslama ile genişletilebilecek bir analiz çerçevesi sunmaktadır.