Tarımsal İşgücünün Yükseköğretim ile İlişkisi ve Ekonomik Etkileri: Karadeniz Bölgesi Örneği

Abstract

Öz Tarım sektörü gıda ve beslenme ihtiyacını karşıladığından ve ürettiği katma değer açısından ekonomideki kilit sektörlerden biridir. Son yıllarda Türkiye'deki tarım sektörü, sanayi ve hizmetler sektörünün oldukça gerisinde kalsa da halen önemini sürdürmektedir. Ancak hem Karadeniz bölgesinde hem de Türkiye'deki diğer bölgelerde tarımsal işgücü azalmaktadır. Buna karşın Türkiye'de yükseköğretimdeki öğrenci sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu nedenle tarımsal işgücünün yükseköğretimle olan ilişkisinin yönü oldukça önemlidir. Çalışmanın örneklem grubu ise, Türkiye'de tarımın en yoğun olduğu bölgelerden biri olan Karadeniz Bölgesi seçilmiştir ve bu bağlamda TR42, TR81 ve TR90 bölgeleri ayrı olarak ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, Karadeniz Bölgesinde (TR42, TR81 ve TR90 bölgelerinde) 2009-2021 dönemine ait yıllık veriler yardımıyla tarımsal işgücünün yükseköğretime etkisini panel veri yardımıyla test etmektir. Çalışmanın sonucuna göre, kısa dönem tahmin sonuçları anlamsızken; uzun dönem tahmin sonuçları anlamlıdır. Bu sonuçlara göre, tarımsal işgücündeki 1 birimlik artış uzun dönem fakülte mezunlarını 1.435311 birim azaltmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tarımsal işgücü, Yükseköğretim, Panel ARDL, Karadeniz BölgesiAbstract The agricultural sector is one of the key sectors in the economy as it meets the need for food and nutrition and in terms of the added value it produces. Although the agricultural sector in Turkey has fallen far behind the industrial and services sectors in recent years, it still maintains its importance. However, the agricultural workforce is decreasing both in the Black Sea region and in other regions in Turkey. On the other hand, the number of students in higher education in Turkey is increasing day by day. For this reason, the direction of the relationship between agricultural workforce and higher education is very important. The sample group of the study was selected as the Black Sea Region, one of the regions where agriculture is most intensive in Turkey, and in this context, TR42, TR81 and TR90 regions were considered separately. The aim of this study is to test the effect of agricultural workforce on higher education with the help of panel data with the help of annual data for the period 2009-2021 in the Black Sea Region (TR42, TR81 and TR90 regions). According to the results of the study, while the short-term estimation results are insignificant; the long-term estimation results are significant. According to these results, a 1-unit increase in agricultural workforce reduces long-term faculty graduates by 1.435311 units. Keywords: Agricultural labor force, Higher education, Panel ARDL, Black Sea Region