Bir Antik Kent Uzuncaburç’ta Hayaletler ve Hayaletli Mekânlar İle İlgili Anlatılar

Abstract

Türkiye’nin Akdeniz bölgesinde yer alan ve Mersin ili Silifke ilçesine bağlı olan Uzuncaburç kökeni Helenistik döneme kadar uzanan eski bir Yörük Türkmen yerleşim yeridir. Belde merkezden uzak ve dağlık bir bölgede olduğu için kültürünü günümüze kadar muhafaza etmeyi başarmıştır. Bölge kültürünün çok katmanlı yapısının göründüğü en önemli kültürel alanlardan birisi halk inanışlarıdır. Beldenin yaşadığı pagan dönem, Hıristiyanlık dönemi ve İslami dönemin eski Türk inançlarıyla da birleştirilerek katmanlar halinde barındırıldığı halk inanışları bölgede hala yaşatılmaya ve gelecek kuşaklara aktarılmaya devam edilmektedir. Bu aktarımın en yaygın olduğu sözlü kültür ürünlerinin başında gelen hayalet anlatıları oldukça ilgi çekicidir. Bu çalışmanın konusu olan hayalet anlatıları Uzuncaburç’ta genelde belirli mekanlara bağlı olarak anlatılan hikayelerdir. Özellikle uzun kış gecelerinde yetişkinler tarafından çocuklara anlatılan hayalet anlatıları içeriğinde coğrafyanın geçirdiği kültürel devirlerin izlerini barındırdığı gibi Orta Asya’dan getirilen İslamiyet öncesi dönem Türk inançlarının izlerini de barındırmaktadır. Böylece zengin ve derin bir motif demeti sunan hayalet anlatıları bölgede yaşayan halktan saha araştırması yöntemleri içerisinde yer alan mülakat yöntemiyle derlenip halk bilimsel açıdan incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda bölgede yaşayan ve geçimini tarım, hayvancılıkla sağlayan Yörük Türkmen ahalinin Orta Asya’dan getirdiği inanç ögelerini coğrafyanın kültürüyle birleştirerek yaşatmaya devam ettiği görülmüştür. Yapılan bu tespit yörenin sözlü kültür varlığını koruduğunu ve gelecek nesillere de başarılı bir şekilde aktarmaya devam ettiğini göstermektedir.