Abant Gölü Milli Parkı ziyaretçilerinin rekreasyonel doyum düzeyini etkileyen faktörler

Abstract

Korunan alan ziyaretçilerinin memnuniyet düzeyinin bilinmesi o alanın sürdürülebilir yönetimine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de önemli bir korunan alan olan Abant Gölü Milli Parkının ziyaretçilerinin rekreasyonel aktivitelerden sağladıkları doyum düzeyinin ölçülmesi ve bunun etkileyen faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla Milli Parkın rekreasyonel kaynak değerlerine ve ziyaretçilerin sosyoekonomik özelliklerine uygun olarak rekreasyonel aktivitelerden sağladıkları doyum düzeyleri, yönetimden beklentileri, görüş ve önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ziyaretçilerin sosyoekonomik özellikleri, rekreasyonel aktivitelerden sağladıkları doyum düzeyleri, beklentileri, görüş ve önerileri hakkındaki bilgileri elde etmek için, Milli Park ziyaretlerinin yoğun olduğu 2022 yılının yaz aylarında 204 ziyaretçi grubu (toplam 689 kişi) üzerinde bir anket çalışması yapılmıştır. Anket yapılacak ziyaretçiler rasgele örnekleme yöntemiyle belirlenmiş ve anket yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. Elde edilen veriler betimleyici istatistikler, korelasyon analizi, faktör analizi ve Kruskal-Wallis H-Testi ile analiz edilmiştir. Analizler ve değerlendirmeler sonucunda Milli Park ziyaretçilerinin rekreasyonel doyum düzeyinin “orta-yüksek” düzeyde olduğu saptanmıştır. Rekreasyonel doyum düzeyini etkileyen en önemli faktörler ise sırasıyla; 1) Fiziki mekanlar, hizmetler ve fiyatlar (%22,35), 2) Alan düzenlemesi ve temizliği (%14,83), 3) Tanıtım ve bilgilendirme (%13,49), 4) Saygı, duyarlılık ve nezaket (%11,18) ve 5) Sürdürülebilir kullanım (%7,50) olarak belirlenmiştir. Bu faktörlerle ziyaretçilerin rekreasyonel doyum düzeyinin %69,35’si açıklanmakta, kalan %30,65’lik kısım ise diğer faktörlerden etkilenmektedir. Ayrıca ziyaretçilerin toplam doyum düzeyinin yaş, cinsiyet ve medeni hal değişkenlerine göre farklılık göstermediği, buna karşılık mesleklere göre %7 güven düzeyinde, eğitim düzeyine, ikamet yerine ve gelir düzeyine göre %1 güven düzeyinde anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ziyaretçilerin rekreasyonel doyum düzeyinin artırılmasına ve Milli Parkın sürdürülebilir yönetiminin sağlanmasına yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.