Praetoryanist Davranış Kalıpları: Okul Müdürleri Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Praetoryanizm, askeri veya sivil otoritelerin siyasi ve sosyal kararlarda açık veya gizli olarak aktif bir rol aldığı vesayete dayalı bir yönetim sistemidir. Aynı zamanda praetoryanizm, devlet veya bireyin diğer bireyleri korumak amacıyla onlar adına kararlar alması veya eylemde bulunmasıdır. Praetoryanizmde yönetici, kendisi veya örgüt yararını korumak için yönetileni sınırlayabilir. Bu çalışmanın amacı, okul müdürlerinin praetoryanist davranış biçimlerini gösterme düzeylerinin belirlenmesidir. Bu araştırma, ilişkisel karşılaştırmalı tarama modeli ile tasarlanmıştır. Araştırmanın hedef evrenini, Ankara ilinin 25 ilçesinde resmi ve özel ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan 370 okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılarak, “tam sayım” tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen praetoryanizm ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Veriler, betimsel istatistik yöntemleri kullanılarak raporlaştırılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, okul müdürlerinin en çok sahip oldukları praetoryanist davranışın 'yardımseverlik' olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sırasıyla 'otoriterlik', 'yararcılık', 'zorlayıcılık' ve 'yönlendiricilik' okul müdürlerinin çoğunlukla sahip olduğu praetoryanist davranışlar olarak saptanmıştır. Bununla birlikte okul müdürleripraetoryanizmin 'olumsuz eleştiri' ile 'sınırlayıcılık' boyutlarındaki davranışlara da kısmen sahiptirler. Okul müdürlerinin praetoryanist davranışları, cinsiyet, eğitim durumu, okul türü ve eğitim kolu (sektör) değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Buna karşın mesleki kıdemin praetoryanist davranışları farklılaştırmadığı belirlenmiştir.Praetorianism is an administration system where the military takes an active role in political decisions openly or covertly. Also, praetorianism is the interference of a state or an individual with another person, against their will, and defended or motivated by a claim that the person interfered with will be better off or protected from harm. It involves a limitation on the freedom or autonomy of some agent and it does so for a class of reasons. The purpose of this study is to determine the levels of school principals' praetorianistic behavior. This research was designed with a descriptive scanning model. The target universe of the research is composed of 370 school directors working in public and private secondary schools in 25 districts of Ankara. In the research, the entire universe was reached and a "complete counting" technique was used. Data of the study were obtained using the praetorianism scale developed by the researcher. The data were reported using descriptive statistical methods. According to the results of the study, the most praetorianistic behavior of the school principals' is 'helpfulness'. It was also identified as praetorianistic behaviors in which 'authoritarianism', ' sordidness ', 'compelling' and 'orientation' were dominated by school principals, respectively. However, school principals also have some praetorianistic behavior in terms of 'negative criticism' and 'restrictiveness'. The praetorianistic behaviors of school principals differ significantly according to the variables of gender, educational status, school type, and sector. On the other hand, it has been determined that professional tenure does not differentiate between praetorianistic behaviors.