Kelime öğretim yöntemlerinin kelime hazinesinin gelişimindeki etkisinin karşılaştırılması: meta analitik bir değerlendirme

Abstract

Eğitim araştırmalarındaki en eski alanlardan biri olan kelime öğretiminin, bireylerin anlama ve anlatma becerilerinin yanında sosyal ve iletişimsel becerilerinin de gelişimine katkı sağlayan bir etkinlik alanı olduğu kabul edilmektedir. Özellikle 21. yüzyılla birlikte eğitimde geleneksel anlayıştan uzaklaşılması, dil öğretiminin farklı alanlarında olduğu gibi kelime öğretiminde de farklı yöntem, teknik ya da materyallerin kullanılması sonucunu doğurmuştur. Bu bağlamda araştırmanın amacı; yapılmış olan çalışmalardan hareketle söz konusu kelime öğretim yöntem, teknik ve materyallerinin öğrencilerin kelime hazinesi gelişimleri üzerindeki genel etkisini belirlemektir. Meta analiz yönteminin kullanıldığı araştırma kapsamında 2000-2016 yılları arasında Türkçe öğretimi alanında yapılmış 31 yarı deneysel/deneysel çalışma sonucu sentezlenmiştir. Meta analize dâhil edilen çalışmaların etki büyüklük değeri (Hedge g) hesaplamaları, heterojenlik ve yayın yanlılığı testleri ile ara değişken analizleri Comprehensive Meta Analysis v2.0 (CMA) yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Çalışma sonucunda kelime hazinesinin gelişimi üzerindeki genel etki büyüklüğünün geniş düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (g=1,133; p<.05). Çalışmaların düzeltilmiş etki büyüklüğü ise g=.79 olarak hesaplanmıştır. Öte yandan yapılan ara değişken analizleri, elde edilen etki büyüklüğü değerlerinin öğretimi yapılan söz varlığı sayısına ve kullanılan kelime öğretim yöntem, teknik ya da materyallerine göre farklılaştığını ortaya koyarken öğretim düzeyi, yayın türü, örneklem büyüklüğü, çalışma alanı ve öğretimi yapılan söz varlığı unsuru kategorilerinin etki büyüklüğü değerlerini anlamlı düzeyde farklılaştıran değişkenler olmadığı belirlenmiştir.