TRT Çocuk Kitaplık uygulamasındaki e-kitapların değerler eğitimi açısından incelenmesi

Abstract

Değerler dünden bugüne erken çocukluktan itibaren bireylere aktarılmaya çalışılmıştır. Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte bireyler dijital ortamlara yönelmiş ve bu ortamlarda sunulan e-kitapların kullanımı son derece artmıştır. Bu durum, e-kitapların çocuklara kazandırılması gereken değerleri karşılayıp karşılamadığının sorgulamasını gerekli kılmıştır. Buradan hareketle araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer verilen değerler bağlamında TRT Çocuk Kitaplık uygulamasında bulunan e-kitapları incelemektir. Çalışma nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada ölçüt örneklem kullanılarak ölçüt "yaş seviyesini temsil etme" olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda örnekleme uygun 50 kitap incelenmiştir. Araştırmanın inceleme nesnesini TRT Çocuk Kitaplık uygulamasındaki Hayatın İçinden, Meraklı Bilgin, Bizim Masallar, Doğanın Masalı ve Bizim Kahramanlar kategorilerinden seçilen 10'ar kitap oluşturmaktadır. Söz konusu e-kitaplar, bu çerçevede değerlendirilmiş ve eserlerde değerlerin dağılımı analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen e-kitaplarda toplam 842 değer unsuruna yer verildiği tespit edilmiştir. En yüksek frekansa sahip değerlerin yardımseverlik (f=116), sevgi (f=94), sorumluluk (f=83) ve dostluk (f=82) olduğu görülmüştür. En az yer verilen değerlerin ise vatanseverlik (f=4), mahremiyet (f=5) ve özgürlük (f=7) olduğu belirlenmiştir. TRT Çocuk Kitaplık uygulaması her ne kadar bazı değerlerin yansıtılmasında yetersiz kalsa da genel olarak değerler açısından zengin bir kitap koleksiyonuna sahip olup değerlerin öğretiminde yararlanılabilecek nitelikte kitaplar içeren dijital bir platform olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırma sonuçlarının, son dönemde yaygın hâle gelen ve alan yazında kendine yeni bir yer bulan dijital kitaplık uygulamalarındaki e-kitapların değerler eğitimi açısından geliştirilmesine yön vereceği düşünülmektedir.Values have been tried to be transferred to individuals from early childhood from past to present. Today, with the development of technology, individuals have turned to digital environments and the use of e-books offered in these environments has increased considerably. This situation has made it necessary to question whether e-books meet the values that children should acquire. From this point of view, the aim of the study is to examine the e-books in the TRT Children's Library application in the context of the values included in the 2024 Turkish Lesson Teaching Program prepared by the Ministry of National Education. The study was conducted using the document analysis method, one of the qualitative research designs. In the study, criterion sampling was used and the criterion was determined as "representing the age level". In this direction, 50 books suitable for sampling were analyzed. The object of the study consisted of 10 books selected from the categories of from the Inside of Life, Curious Scholar, Our Tales, Nature's Tale and Our Heroes in the TRT Children's Bookshelf application. These e-books were evaluated within this framework and the distribution of values was analyzed. The data obtained as a result of the research were analyzed with descriptive analysis. As a result of the research, it was determined that a total of 842 value elements were included in the e-books analyzed. The values with the highest frequency were found to be helpfulness (f=116), love (f=94), responsibility (f=83) and friendship (f=82). The least common values were patriotism (f=4), privacy (f=5) and freedom (f=7). Although the TRT Children's Bookshelf application is insufficient in reflecting some values, it has a rich collection of books in terms of values in general and appears as a digital platform that contains books that can be used in teaching values. It is thought that the results of the research will guide the development of e-books in digital library applications, which have recently become widespread and have found a new place in the literature, in terms of values education.