Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi

Abstract

Trafik güvenliğini artırmak ve trafik kazalarını azaltmak için yapılan birçok iyileştirme, uygulama ve düzenlemeye rağmen trafikteki kazalar neden azalmıyor? Bu sorunun cevabı risklerin sürücüler tarafından nasıl algılandığına ve algılamalarına göre sürüş sırasındaki davranışlarını nasıl düzenlediklerine bağlı olarak değişmektedir. Risk algısı sürücülerin değerlendirmelerini ve dolayısıyla trafik güvenliğini etkiyen önemli bir faktördür. Bu çalışmada, risklerin sürücüler tarafından nasıl algılandığı, algılamalarını etkileyen faktörlerin neler olduğu ve bunun sonucunda sürücülerin davranışlarını risklere göre nasıl düzenledikleri Risk Dengeleme Teorisi temelinde incelenmektedir. Bu teoriye göre, sürücüler koşullara bağlı olarak algıladıkları riskleri, hedefledikleri riskler ile karşılaştırarak sürüş sırasındaki davranışlarını avantajlarını en üste çıkaracak şekilde düzenlemekte ve riski dengelemektedirler. Karşılaştırmanın sonucunu etkileyen, algılanan riskin azalmasını ya da hedeflenen riskin artmasını sağlayan her bir uygulamanın riskli davranışları artırdığı ve bu yüzden, kaza sayılarının anlamlı şekilde azalmadığı ifade edilmektedir. Bu kapsamda çalışman amacı, trafik ve ulaşım psikolojisi içerisinde Risk Dengeleme Teorisi’ne göre sürücülerin risk algılarının, değerlendirmelerine ve sürüş sırasındaki davranışlarına olan etkilerini temel ve güncel ampirik araştırmaları kapsayacak şekilde açıklamak ve alternatif çalışma alanlarıyla ilgili bilgi sağlamaktır.