Covid-19 pandemisinin şirketlerin finansal performanslarına etkisi: Endonezya'da ve Türkiye'de kâğıt sektöründe bir uygulama

Abstract

2019 yılının sonunda ortaya çıkan COVID-19 salgını, küresel ekonomik yapıyı ciddi biçimde sarsmıştır. Salgından en fazla etkilenen alanlardan biri endüstri sektörü olmuştur. Ürün talebindeki azalma, üretilen malların uzun süre depolarda beklemesi, işletmelerin borç yükünün artması, fabrika ve mağazaların kapanması ile çalışanların işten çıkarılması gibi olumsuzluklar bu sürecin başlıca sonuçları arasında yer almaktadır. Bu nedenle işletmelerin söz konusu olumsuz etkiler karşısında çözüm üretmeleri ve özellikle pandemi döneminde finansal performanslarını koruyacak doğru kararlar almaları zorunlu hâle gelmiştir. COVID-19 salgınından olumsuz etkilenen sektörlerden biri de kâğıt sektörüdür. Uzaktan çalışma (Work from Home – WFH) uygulamalarının yaygınlaşması ve okullar ile ofislerin kapatılması sonucunda, kâğıt ve kâğıt ürünlerine olan talep önemli ölçüde azalmıştır. Bu durum, pandemi döneminde kâğıt sektöründe faaliyet gösteren firmaların satışlarının düşmesine yol açmıştır. Bu çalışma, kâğıt sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin finansal performansını oran analizi yöntemi kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Oran analizi aracılığıyla şirketlerin COVID-19 dönemi ve sonrasındaki finansal durumları değerlendirilmiştir. Finansal performansın analiz edilmesi sayesinde, işletmelerin pandemi sürecinde aldıkları önlemler ve uyguladıkları stratejiler ortaya konulabilmektedir. Çalışmada kullanılan veri ve bulgular, Endonezya Borsası (İndonesia Stock Exchange – IDX) ile Borsa İstanbul'da işlem gören kâğıt ve kâğıt ürünleri sektöründeki işletmelerin 2020–2023 yılları arasındaki yıllık finansal raporlarından elde edilmiştir. Bu dönemlere ait finansal tabloların incelenmesiyle, işletmelerin mali ve finansal yapılarının nasıl yönetildiği ve kontrol edildiği değerlendirilmiştir. Ayrıca çalışmada, Endonezya ve Türkiye'de faaliyet gösteren kâğıt sektöründeki işletmelerin finansal performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Oran analizi kapsamında likidite oranları, finansman yapısı oranları, faaliyet oranları ve kârlılık oranları değerlendirme ölçütü olarak kullanılmıştır. Likidite oranları işletmelerin kısa vadeli borçlarını ödeme yeteneğini ölçerken, finansman yapısı oranları hem kısa hem de uzun vadeli yükümlülüklerin karşılanma düzeyini göstermektedir. Faaliyet oranları işletmelerin varlıklarını ne ölçüde etkin ve verimli kullandığını belirlerken, kârlılık oranları işletmelerin satışları, varlıkları ve özkaynakları üzerinden kâr elde etme yeteneğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda, işletmelerin likidite ve finansman yapısı oranlarının genel olarak düşük seviyelerde olduğu, buna karşın nakit oranı ve bazı finansman yapısı göstergelerinde görece yüksek değerlere ulaşıldığı tespit edilmiştir. Faaliyet oranları incelendiğinde, işletmelerin çoğunun sektör ortalamalarına yakın değerler sergilediği görülmüştür. Kârlılık oranları açısından ise birçok işletmenin 2020–2023 döneminde ürün satışları ve faaliyetleri sonucunda zarar ettiği belirlenmiştir.Covid 19 pandemic that started at the end of 2019 has shaken the global economic situation. The sector that is most severely affected by this pandemic is the industrial sector. There are a few negative effects such as decreased demand for products, products remaining in storage for months, increasing company debts, closing factories and stores, and even stopping employees. Businesses must find solutions to these negative effects. Companies need to make the right decisions to recover their financial performance, especially during the Covid period. One of the many sectors that has experienced a negative impact due to the pandemic is the paper sector. Due to the Work from Home (WFH) policy, the demand for paper and products from schools and offices has decreased. For this reason, it is determined that the sales of paper companies are low during the Covid period. This study on the financial performance analysis of companies in the paper sector is used with the ratio analysis method. It evaluates the financial situation of the company during the Covid period and after using the ratio analysis method. As a result of evaluating the financial performance of the companies, the measures and solutions taken by the company during the Covid period can be seen. The data and findings used in the ratio analysis method in this study were obtained from the annual financial reports of the companies in İndonesia Stock Exchange (IDX) and Borsa İstanbul. The financial annual report of the companies used in the study is between 2020 and 2023. The financial report review in these years determines how to organize and control the financial and financial situation of the company. In addition, this study aims to compare the financial performance of companies in İndonesia and Turkey, especially in the paper sector. In the study, liquidity ratio, financing structure ratio, activity ratio and profitability ratios were used as criteria within the scope of ratio analysis. The liquidity ratio measures the company's ability to pay its short-term debts or liabilities. The financing structure ratio regulates the ability to pay both short-term debts and long-term debts. The activity ratio determines the level of efficiency and effectiveness in the use of the company's assets. The profitability ratio determines the company's ability to make profit from its foreign resources, equity, assets and sales. Then, after finding the required values in the ratio analysis, the company was compared using its ratios. As a result of the research, although the liquidity ratio and financial structure ratio of the enterprises received a low value, the cash ratio and several financial structure ratios received high values. As a result of the activity ratios, the value of the activity ratio of the enterprises is around the desired value of the sector. In the profitability ratio, most enterprises made losses from product sales and business activity between 2020-2023.