Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Sırça Köşk Öyküsünün Metin Değiştirim Teknikleriyle B1 Düzeyine Uyarlanması

Abstract

Bireyler duygularını, düşüncelerini, hayallerini, deneyimlerini, istek ve ihtiyaçlarını belirli metinsellik ölçütlerinden yararlanarak sözlü veya yazılı şekilde iletirler. İletişimin temel yapı taşlarından biri metinlerdir. Ana dili konuşurlarına yönelik oluşturulmuş özgün (otantik) metinlerden dilin doğal yapısını ve içeriklerini barındırması nedeniyle yabancı dil öğretiminde de yararlanılmaktadır. Yetkin dil kullanıcılarının dilin sosyokültürel özelliklerini barındıran özgün metinleri anlaması daha kolay olsa da temel ve orta düzey dil kullanıcılarının bu metinleri anlaması mümkün olmayabilir. Bu nedenle özgün metinler, öğreticiler veya materyal yapıcıları tarafından düzeylere uygun hâle getirilmeli ve hedef dil öğretiminde kullanılmalıdır. Bu çalışmada Sabahattin Ali tarafından yazılmış “Sırça Köşk” adlı öykü, Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi’ndeki yeterlikler ve Yeni Hitit Türkçe Öğretim Seti’ndeki dil bilgisi yapıları dikkate alınarak B1 düzeyine uyarlanmıştır. Doküman analizi yöntemi kullanılarak yapılan çalışmada anlatı metninin evrensel ve derste kullanılabilecek nitelikte olmasına, olay örgüsü içermesine, öğrenicilerde yaşantı oluşturmasına ve hedef kitleye uygunluğuna dikkat edilmiştir. Çözümlenen ve sadeleştirilen metinde değiştirim, tamamlama, genişletme, yineleme, açık hâle getirme, yeniden oluşturma gibi çeşitli tekniklerden yararlanılmış; metin uyarlanırken metnin büyük ve küçük ölçekli yapısı korunmaya çalışılmıştır.