Kurakçıl peyzaj tasarımının önemi ve Etimesgut (Ankara) Yıldırım Beyazıt parkı üzerinde örneklenmesi

Abstract

Çevre sorunları içerisinde önemli yer tutan kullanılabilir su kaynaklarının azalması sorunu 19. yüzyılda başlamış ve yaşadığımız yüzyılın en büyük sorunu haline gelmiştir. Artan su sıkıntısıyla beraber insanoğlu, tükenebilen bir doğal kaynak olan suyun sürdürülebilir ve etkin kullanımı için arayış içerisine girmiştir. Doğal kaynakların korunması ve kullanılmasında etkin rol alan meslek disiplinlerinden olan Peyzaj Mimarlığı disiplini su sorununa çözüm için mevcut su kaynaklarının etkin ve geri dönüştürülebilir kullanımını benimseyen, su-etkin peyzaj stili olan kurakçıl peyzaj kavramı üzerine çalışmalar yapmaya başlamıştır. Bu peyzaj anlayışı, bölgenin doğal ekolojisi göz önünde bulundurularak mevcut kaynaklardan (özellikle yeraltı ve yerüstü su kaynaklarından) en üst düzeyde faydalanmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, "kurakçıl peyzaj" ın tanımı yapılarak, tahrip olan alanlarda yapılacak bitkilendirme çalışmaları, suyun etkin ve geri dönüştürülebilir kullanımının amaçlandığı kurakçıl peyzaj kavramı ile açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmaya kaynak oluşturmak amacı ile Ankara İli Etimesgut ilçesi Bağlıca bölgesinde, 1'er metrekarelik iki alan oluşturulmuştur. Alanlardan birinde klasik peyzaj düzenlemesi diğerinde kurakçıl peyzaj düzenlemesi yapılmıştır. Haftalık çizelge takibi ile deneme alanlarının sulama miktarları çizelgelere işlenmiş ve kullanılan su miktarları takip edilmiştir. Böylece, kurakçıl peyzaj ile klasik peyzaj düzenlemesinde kullanılan su miktarının farkı açıkça ortaya konmuştur. Çıkan sonuç, tez çalışma alanı ile oranlanarak kurakçıl peyzaj düzenlemesi sonucu su kullanımının azaltılmasıyla elde edilecek su tasarrufu tespit edilmiştir. Çalışma alanının eğimli topografyası ile heyelan bölgesinde bulunması bu tür alanlarda kurakçıl bitki türlerinin seçimi konusunda da fikir vermiştir. Kurakçıl bitki türleri ve az su kullanımı sayesinde toprak kayıplarının da azaltılabileceğini ortaya koymuştur.Starting from the 19th century, the problem of their diction of usable water resources, which holds an important place among environmental problems, became one of the biggest problem of the century we live in. With the increasing water shortage problem, mankind has started to search for sustainable and effective use of water, which is a consumable natural resource. For solving the water problem, some of the professions that plays an active role in the conservation and use of natural resources, Landscape Architecture has started to work on the concept of a water-efficient landscape style, xeriscaping, which is the effective and recyclable use of existing water resources. This landscaping concept is to utilize the existing resources (especially underground and surface water resources) at the highest level, considering the natural ecology of the region. In this study, "xeriscaping" is defined, and planting studies to be carried out in destructed areas are tried to be explained with the concept of xeriscaping that aims the effective and recyclable use of water. In order to create a source for the study, two areas of 1 square meter each have been created in Bağlıca region of Ankara Province Etimesgut district. In one of the areas, classical landscaping has been made, and in the other, xeriscaping has been done. With the weekly schedule follow-up, the irrigation amounts of the test areas were recorded in the charts and the amount of water used was followed. Thus, the difference between the amount of water used in xeriscaping and classical landscaping is clearly demonstrated. The result is scaled with this study area, and the amount of water saving achieved by reducing water use as a result of xeriscaping has been determined. The topographical slope of the study area and its location in the landslide area also gave an idea about the selection of the arid species in such areas. In this study, it is revealed that soil losses can also be reduced by the help of arid plant species and low water usage.