Fuad Köprülü’nün Şeyh Gâlib’e dair yazıları üzerine bir değerlendirme

Abstract

Şeyh Gâlib (1757-1799), yaşadığı dönemden günümüze adından övgü ve hayranlıkla söz ettirmiş, klasik Türk şiirinin son büyük temsilcisidir. Geleneğin kendini tekrarlamaya yüz tuttuğu 18. yüzyılda Sebk-i Hindî akımına yönelerek şiire yeni bir tarz getiren Şeyh Gâlib, ölümünden sonra 19 ve 20. yüzyılda dönemin önde gelen edebiyatçılarının edebiyat tarihi çalışmaları ve edebî incelemeleriyle âdeta yeniden keşfedilmiştir. Bu dönemde Şeyh Gâlib’i tekrar gündeme getiren isimlerden biri de Fuad Köprülü (1890-1966) olmuştur. Türk edebiyat tarihçisi, edebiyatçı, tarihçi ve sosyolog olarak Türkiye’de bu bilimlerin gelişmesinde büyük payı olan Fuad Köprülü, daha gençlik yıllarında kaleme aldığı Şeyh Gâlib’e dair yedi makalesinde devrinde o güne kadar ortaya konmamış özgün düşüncelere yer vermiştir. Köprülü, bu makalelerde Türk edebiyatının bütünlüğü içerisinde tarihî, edebî, psikolojik ve sosyolojik boyutlarıyla Şeyh Gâlib’i ele almıştır. Bu makalede, Fuad Köprülü’nün Şeyh Gâlib üzerine kaleme aldığı yazıları söz konusu edilecek, Şeyh Gâlib’in klasik Türk şiirindeki yerinin tespiti ve edebî kişiliğinin ortaya konmasında Fuad Köprülü’nün katkıları tartışılacaktır.

Sheikh Galib (1757-1799), made his name talked about with praise and admiration from his time to today was the last great representative of classical Turkish poetry. Sheikh Galib, who brought a new style to poetry by turning to Sebk-i Hindi movement in the 18th century, when the tradition was trying to repeat itself, was rediscovered after his death by the literature history studies and literary studies of the leading writers of the time in the 19th and 20th centuries. During this period one of the names that proposed Sheikh Galib for the agenda again has also been Fuad Koprulu (1890-1966). Fuad Koprulu as Turkish literary historian, litterateur, historian and sociologist had significant proportion in the development of these sciences in Turkey, gave place to the original ideas in his period not revealed until that day in his seven articles written in teenage years about Sheikh Galib. In these articles Koprulu, took up Sheikh Galib with historical, literary, psychological and sociologial dimensions in the historical integrity of Turkish literature. In this article, Fuad Koprulu’s articles on Sheikh Galib will be talked of and the contributions of Fuad Koprulu will be discussed in determining the place of Sheikh Galib in the classical Turkish poetry and revealing his literary personality.