Müzik Eğitimi Alan Öğrencilerin Çalgı Pratiği Kaynaklı Kas-İskelet Rahatsızlıkları ve Mental İyi Oluş Halleri

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de lisans düzeyinde müzik eğitimi alan öğrencilerde çalgı pratiğine bağlı kas-iskelet rahatsızlıkları (PRMD) ile mental iyi oluş arasındaki ilişkileri karma yöntem yaklaşımıyla incelemektedir. Nicel bileşende PRMD için Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire (CMDQ), mental iyi oluş için Short Warwick–Edinburgh Mental Well-Being Scale (SWEMWBS) kullanılmış; demografik ve pratik alışkanlıkları içeren verilerle birlikte betimsel istatistikler ve parametrik olmayan testler yürütülmüştür. Nitel bileşende açık uçlu yanıtlar tematik analiz ile çözümlenmiştir. Bulgular, PRMD’nin başlıca üst sırt, boyun ve bel bölgelerinde yoğunlaştığını; yaylı ve piyano çalgılarında şikâyetlerin daha belirgin olduğunu göstermektedir. 90 dakikayı aşan tek oturumlar PRMD’yi anlamlı biçimde artırırken, düzenli mikro molalar daha düşük PRMD düzeyleriyle ilişkilidir. CMDQ toplam puanı ile SWEMWBS arasında orta düzeyde negatif ilişki (??–.41, p<.01) saptanmış; lojistik regresyon analizinde mental iyi oluş, PRMD varlığını anlamlı ve ters yönde yordayan en güçlü değişken olmuştur (her 1 puan artış ? %9 daha düşük olasılıkyıt). Nitel temalar, fiziksel sınırlılık-yorgunluk, performans kaygısı, dikkat/ifade azalması, uyumsal öz-düzenleme ve farkındalıkla dönüşüm başlıklarında bütünleşmiştir. Sonuçlar, müzik eğitiminde ergonomi, molaya dayalı çalışma yapıları ve somatik/nefes temelli farkındalık programlarının entegrasyonunu desteklemekte ve böylece sürdürülebilir performans için biyopsikososyal bir çerçeve önerilmektedir.