Meslekleşme açısından Türkiye’de çevirmenliğin mevcut durumu,sorunlar ve çözüm önerileri

Abstract

Bu makalenin amacı, dünyanın en eski icraatlarından biri olup, Türkiye'de meslekleşme sürecini henüz tam olarak tamamlayamamış olan çevirmenliğin bu süreç içerisinde geldiği mevcut durumu incelemektir. Bu amaçla ilk olarak Türkiye'de çeviri ve çevirmenlik kavramları tanımlanmış ve daha sonra Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından yapılmış olan genel meslek tanımından yola çıkılarak çevirmenliğin durumu incelenmiştir. TDK'nın meslek tanımına dayanarak, bir işin meslekleşebilmesi için gerekli olan unsurların mesleği uygulama standartları ve etik kuralları, meslek örgütü/örgütlerinin bulunması, eğitim ve belgelendirme/sertifika/yeterlilik belgesi olduğu söylenebilir. Bu makalede, çevirmenlik için bu kıstasların hangilerinin mevcut olduğu irdelenmeye çalışılmıştır. Mesleği uygulama standartları ve etik kuralları, meslek örgüt(ler)i ve eğitim ile ilgili son yıllarda meydana gelmiş olan gelişmelere değinilmiş, ancak belgelendirme/sertifika/yeterlilik belgesi ile ilgili olarak ülkemizde henüz somut bir adımın atılamamış olduğu saptanmıştır. Makalenin son bölümünde, çevirmenliğin meslekleşmesi yolunda en büyük engellerden biri olan belgelendirme/sertifika/yeterlilik belgesi unsuru ile ilgili olarak İngiltere'de İmtiyazlı Dilbilimciler Derneği tarafından uzun zamandır uygulanan ve dünya çapında güvenilirlik ve geçerlilik kazanmış iki sınavın içerik ve uygulamaları ile ilgili öneri mahiyetinde bilgiler sunulmuştur.

The aim of this study is to explore translatorship, which has been one of the oldest professions in the world and one of the professions that has not yet completed its professionalization process in Turkey.For this purpose, first of all, the concepts of translation and translatorship have been defined, later on, the situation of translatorship has been analyzed regarding the Turkish Language Association’s general profession definition. According to this definition, in order for a profession to be a professionalization, there has tobe the standarts and ethic rules for the performance of the job, trade bodies and education and certification/credential and in this study the extent to which these criteria have been met for translatorship has been identified. It has been discussed that there have been developments with respect to standard and ethic rules, trade bodies and education, yet, no concrete attempts have been found out regarding certification or credentials in our country. In the last part of the article, some information about the content of two internationally credible translatorship exams which have been administered by the Chartered Institute of Linguists for a long time has been presented as a suggestion for the Turkish context.