MODERN IRAK ŞİİRİNDE YENİLİKÇİ BİR ŞAİR OLARAK BULEND EL-HAYDARİ? (1926-1996)

Abstract

Bulend el-Haydari?, modern Irak şiirinde yenilikçi hareketin en önemli aktörlerinden biridir. O, “serbest şiir” hareketini başlatan Iraklı şairler grubunda yerini almış ve şiirlerinde son yarım yüzyılda Arap halklarının yaşadığı sıkıntıları dile getiren toplumsal vicdanın adeta güçlü bir sesi olmuştur. Haydari?, şiir deneyimine romantizm akımına dâhil olarak başlamış olsa da yalnızlık, ölüm, yabancılaşma, bunaltı gibi varoluşsal temalar da işlemiştir. Ancak o, modern Arap şiirinde toplumsal gerçekçi şiir akımının en önemli öncülerinden biri olarak sesini duyurmuştur. Özellikle de mevcut siyasi yapıların halklara yaptığı zulümler, insanların yaşadığı yoksulluk vb. sosyal sıkıntılar onun sesiyle yükselmiştir. En önemlisi de şairin işlediği kent temidir. O, kenti insan öğüten değirmene benzetmiştir. Kentler genelde onun şiirlerinde isimsiz olup bütün Arap kentlerini temsil etmiştir. Haydari?, şiirlerinde yaşadığı toplumun bir yansıması olan karamsar bir üslup takınmıştır. Sözlük köşelerinde kalmış kelimelerden uzak basit ama derin anlamlar ifade eden sözcükler tercih etmiştir. Şiirlerinde ahenge önem vermiş, serbest yazmasına rağmen yer yer kafiye düzenine gitmiştir. Çalışmamızda; Haydari?’nin şiirlerinde işlediği sürgün, kent, ölüm, yalnızlık gibi temalardan bahsedilmiş, şiir deneyiminin geçirdiği edebi evrelere değinilmiş, şiir kültürü, izlediği üslup ve dil hakkında bilgiler verilmiştir. Bizi böyle bir çalışma yapmaya iten en önemli faktör; hem Bulend el-Haydari?’nin modern Irak şiirinin en önemli şairlerinden biri olması hem de ülkemizde şairle ilgili müstakil bir çalışmanın olmamasıdır.