Modern Cezayir romanında Kur’anî metinlerarasılığın estetiği Allâve Kûseh’inin Rih’u Yûsuf (Yûsuf’un Kokusu) adlı romanı örneği

Abstract

Metinlerarasılık olgusu, modern eleştirel araştırmaların yöneldiği çağdaş edebi anlatım araçlarından biridir. Edebiyatçılar bu olguyu, çeşitli edebi sanatlarda ele almış, metne zenginlik veren ve retoriğin sınırlarından uzaklaştırmaya katkıda bulunan bir tür metin kesişimi olarak kabul etmişlerdir. Bu noktadan hareketle çalışmamız, Kur’an metinlerarasılığının modern Cezayirli romancının sözlerine ne ölçüde estetik kattığını keşfetmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda Allâve Kûseh՚inin Rihu Yusuf (Yûsuf’un kokusu) adlı romanını örnek olarak ele almaktadır. Bahsi geçen bu romanda, yazarın estetik ve işlevsel sorunları dayandırdığı Kur’an-ı kerimin kelimeleri, manaları ve kıssaları gibi birçok konular görünmektedir. Çalışmamız, genel olarak metinlerarasılığın mahiyetini göstermek için betimleyici ve analitik yöntemini kullanmış, özel olarak ise bu hikâye metninde, Hz. Yûsuf (a.s) kıssasının seyrinde ilerlediği sonucuna gidilmesi adına Kuran metinlerarasılığının tezahürlerini ortaya koymak için aynı yönteme dayanmıştır. Bu dilsel tekniğinin kullanılması, yazarın ruhu bu hikâyenin anlamlarıyla ve onu Kur’an-ı kerimin kelimeleri, yapıları ve hikâyelerinden oluşan birçok alıntı yapmasına götüren psikolojik, sosyal, düşünsel ve sanatsal değerleriyle doygunluk kazandığının bir yansımasıdır.

Intertextuality is one of the tools of contemporary literary expression that modern critical studies have turned to. Literary scholars have taken care of it in various literary arts and celebrated it as a kind of intersection of texts that gives the text richness and contributes to distancing it from the limits of directness and rhetoric. From this point of view, this study aims to reveal the extent to which Qur’anic intertextuality contributes to the granting of aesthetics to contemporary Algerian novelist discourse Rih Youssef, aesthetic and functional. The study relied on the descriptive analytical method to present the nature of intertextuality in general and the manifestations of Qur’anic intertextuality, especially in this narrative text, to conclude that the narration follows the approach of the story of Joseph, peace be upon him. The use of this linguistic technique is only a reflection of the saturation of the writer’s spirit with the story's meanings and its psychological, social, intellectual, and artistic values, which made him a lot of quoting and including from the Qur’anic text vocabulary, structures, and stories.