Bazı Geniş Yapraklı Orman Ağacı Fidanlarının Morfolojik Özellikleri

Abstract

Bu çalı?mada; Ordu orman fidanlığı ekolojik ?artlarında “Tam Alan Serpme Yöntemi” ile ekilen ve rutin yeti?tirme tekniği uygulamaları ile üretilen bazı geni? yapraklı orman ağacı [1+0 ya?lı doğu kayını (Fagus orientalis L.)], 2+0 ya?lı adi gürgen (Carpinus betulus L.) ve 3+0 ya?lı dağ akçaağacı (Acer pseudoplatanus L.)] fidanlarının fidan boyu (FB), kök boğazı çapı (KBÇ), dal sayısı (DS) ve gürbüzlük indisi (G?) değerleri tespit edilmi?tir. Morfolojik fidan özellikleri arasındaki ili?kiler korelasyon analizi ile belirlenmi?tir. Tespit edilen morfolojik özelliklere göre fidanlar, TSE standartları ve Aphalo ve Rikala (2003) G? değerine göre değerlendirilmi?tir. Elde edilen sonuçlara göre; sırasıyla doğu kayını, dağ akçaağacı ve adi gürgenin ortalama fidan boyları 29,5, 86,7 ve 70,8 cm; ortalama KBÇ 3,62, 9 ve 6,7 mm; ortalama DS 6,6, 9 ve 22,1 adet ve G? değerleri ise 86,7, 98,8 ve 111,9 olarak hesaplanmı?tır. Morfolojik fidan özelliklerinde dikkati çeken en önemli hususlardan biri her türde çok yüksek varyasyonun olmasıdır. Ara?tırma objesi üç türde FB-KBÇ, DS-FB ve DS-KBÇ arasında pozitif yönlü güçlü ili?kiler saptanmı?tır. Yeti?tirilen fidanların TSE standartlarına göre; doğu kayınında %40’ı, dağ akçaağacında %75,5’i ve adi gürgende ise %63,3’ünün 1. kalite sınıfında olduğu tespit edilmi?tir. Aphalo ve Rikala (2003) G? değerlerine göre ise doğu kayınında %93,3’ü; Dağ akçaağacında %100’ü ve adi gürgende ise %97,8’i “dü?ük kaliteli fidan” kategorisinde yer almı?tır. Tam alan serpme ekimi yöntemiyle yeti?tirilmi? fidanlarda fidan ba?ına dü?en ya?am alanının homojen olmamasından dolayı FB, KBÇ ve G? değerlerinde tespit edilen büyük varyasyonlar nedeniyle seleksiyon ile ıskarta olarak elimine olacak fidan oranı çok yüksek olabilecektir.