Afet eğitiminde afetlere hazırlık: Üniversite öğrencileriyle tehlike avı

Abstract

Potansiyel afetler ülkesi Türkiye’nin batısında ve güneyinde yangınlar ve kuraklık devam ederken aynı zamanda kuzey ve doğu bölgelerinde sel, çığ, fırtına olayları meydana gelebilmektedir. Bu doğrultuda insanlara eğitim aracılığıyla afet bilinci kazandırılması afetlere hazırlık için elzemdir. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin yaşam alanlarındaki afetlere yönelik tehlikeleri tespit etmek, bu tehlikelerin olası nedenlerini belirlemek ve bu tehlikeleri gidermeye yönelik önerilerini belirlemektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda 15 katılımcıyla Tehlike avı etkinliği yapılmıştır. Nitel araştırma temelinde durum çalışması yöntemine göre tasarlanan araştırmanın katılımcılarını 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında ölçüt örneklemesi yöntemiyle seçilmiş afetler ve afet yönetimi dersini alan 15 öğrenci oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilen veriler içerik analiz ile çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda, üniversite öğrencileri ev ve yurt gibi yaşam alanlarında deprem, sel-taşkın, yangın, heyelan ve fırtına ile ilgili birçok tehlike unsuru ve tehdit barındıran durumlar tespit etmişlerdir. Tespit ettikleri tehlikelerin nedenlerini; insanlarda afet bilincinin olmaması, afetler konusunda bilgisizlik ve deneyimsizlik, insanların sorumsuzluğu, denetim eksikliği ve afet gerçeğine inançsızlık olarak belirlemişlerdir. Katılımcıların tespit ettikleri tehlikelere yönelik önerileri ise yapısal olmayan yapıların sabitlenmesi, erken uyarı cihazların bulundurulması, tehlike avının zorunlu hale getirilerek toplumda afet kültürü oluşturulması, tehlikelere müdahele edilerek tedbirler alınması, gönüllülük sisteminin topluma yayılması, afet eğitimlerinin verilmesi, afet senaryoları aracılığıyla tatbikatların yaygınlaştırılması ve denetimlerin yapılması yönündedir. Araştırmada; “Afete Hazır Türkiye” yolunda eğitimin gücünden yararlanılması, tehlikelerin belirlenip zaman kaybetmeden afetlere karşı hazırlıklı olunması, bireylerde afet bilinci toplumda ise afet kültürü oluşturulması gerektiği önerilmiştir.

While fires and drought continue in the west and south of Turkey, a country of potential disasters, floods, avalanches and storms may occur in the northern and eastern regions at the same time. In this respect, raising awareness of disasters through education is essential for disaster preparedness. The aim of this study is to identify the dangers of disasters in the living spaces of university students, to determine the possible causes of these hazards and to determine their suggestions for eliminating these hazards. For the purpose of the study, a hazard hunting activity was conducted with 15 participants. The participants of the research, which was designed according to the case study method on the basis of qualitative research, consisted of 15 students who took the disasters and disaster management course selected by criterion sampling method in the spring semester of the 2021-2022 academic year. The data obtained through semistructured interviews were analyzed by content analysis. As a result of the study, university students identified many hazards and threats related to earthquakes, floods, fires, landslides and storms in their living spaces such as homes and dormitories. The reasons for the dangers they have identified; people's lack of awareness of disasters, ignorance and inexperience about disasters, irresponsibility of people, lack of control and disbelief in the reality of disasters. The suggestions of the participants for the dangers they identified are fixing non-structural structures, having early warning devices, creating a disaster culture in the society by making hazard hunting mandatory, taking precautions by intervening in dangers, spreading the volunteer system to the society, providing disaster trainings, disseminating drills through disaster scenarios and conducting inspections. In the research; It has been suggested that the power of education should be used on the way to “Disaster-Ready Turkey”, the dangers should be identified and prepared for disasters without lose time, disaster awareness should be created in individuals and disaster culture should be created in the society.