Tourism and Consumption of Space: Thoughts on Safranbolu

Abstract

Historical city centers, which are the main core of traditional life, have also become tourism attraction. In these centers of human scale, pedestrian mobility is fairly dense due to theconnected streets, diversity of focal points, and mixed use. It is thought that the traditional life in this center is dynamic and constantly associated with this mobility and the preserved traditional practices in the city. However, since the practices of tourists and local users do not overlap, these centers are far from being representative of traditional urban life. The main point of this work is the interaction with the tourist practices of traditional life practices in the historic city center of Safranbolu, a UNESCO World Heritage Site. The historical structures in Safranbolu are mainly utilized based on their economic functions. Tourists visiting the city follow similar routes which include the ottoman bazaar (arasta), the mosque, the bazaar and the food&beverage places. These places are located on interconnected streets and on an axis. Although the spatial ratio of the places which have a commercial function is considerably low compared to the area of historical site, the tourist population is confined within this small zone where these kinds of activities exist. The tourist density decreases significantly out of this commercial axis. Based on this observation, it can be said that the tourists are mostly interested in traditional life/landscape practices rather than everyday life/landscape practices. Therefore, the traditional landscape in the old city center of Safranbolu guides and limits the tourist and the pedestrian movement. From this point of view, as the relationship and the interaction between the spatial practices of tourists and local people provides a basis for urban spatial pattern, the spatial texture and the spatial consumption come into prominence.Geleneksel yaşamın ana çekirdeği olan tarihi kent merkezleri aynı zamanda turizmin de merkezi olmuşlardır. İnsan ölçeğindeki bu merkezlerde birbirine bağlı sokaklar, odak noktalarının çeşitliliği ve karma kullanım nedeniyle yaya hareketliliği önemli oranda yoğundur. Söz konusu hareketlilikle birlikte bu merkezdeki geleneksel yaşamın devingen ve sürekli olduğu ve bunun kentteki geleneksel pratikleri koruduğu ve düşünülmektedir. Ancak turistler ile yerel kullanıcıların pratikleri örtüşmediği için bu merkezler geleneksel kentsel yaşamın temsil yeri olmaktan uzaklaşmaktadır. UNESCO Dünya Miras alanı olan Safranbolu tarihi kent merkezinde geleneksel yaşam pratiklerinin turist pratikleri ile etkileşimi bu çalışmanın temel konusudur. Kentteki tarihi yapılar ticari fonksiyonlar yüklenerek kullanılmaktadır. Safranbolu’ya gelen turistler arasta, cami, çarşı ve yeme-içme mekânları arasında benzer izler takip etmektedirler. Bu mekânlar birbirine bağlı sokaklarda ve bir aks üzerinde yer almaktadır. Ticaret fonksiyonuna sahip mekânların tarihi kentin bütününe alansal oranı düşük olmasına rağmen turist kalabalığı bu fonksiyonun olduğu mekânlarla sınırlı kalmaktadır. Ticari aksın dışına çıkıldığında turist yoğunluğunun önemli ölçüde azaldığı görülmektedir. Bu gözleme dayanarak turistlerin gündelik yaşam/peyzaj pratiklerinden çok geleneksel yaşam/peyzaj pratikleri ile ilgilendiği söylenebilir. Dolayısıyla Safranbolu tarihi kent merkezinde geleneksel peyzaj, turist ve yaya hareketini yönlendirmekte ve sınırlandırmaktadır. Bu noktadan hareketle, tarihi kentlerde turistlerin mekânsal deneyimleri ile yerel kullanıcıların mekân kullanım deneyimleri arasındaki ilişki ve etkileşim yaya hareketliliğinin temelini oluştururken kentin mekânsal dokusu ve mekânsal tüketimi ön plana çıkmaktadır.